Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 35

Devanagari script

एवं संक्षेपतः प्रोक्तमृषितोयामहोदयम् । सर्वपापहरं नृणां सर्वकामफलप्रदम्

Transliteration

evaṃ saṃkṣepataḥ proktamṛṣitoyāmahodayam | sarvapāpaharaṃ nṛṇāṃ sarvakāmaphalapradam

Translation

یوں اختصار کے ساتھ مہودیہ میں رِشی تویا کی عظمت بیان کی گئی—جو لوگوں کے سب گناہ دور کرتی ہے اور ہر جائز آرزو کا پھل عطا کرتی ہے۔

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/रीति-वाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner: “thus”)

• संक्षेपतः: briefly
• संक्षेपतः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: संक्षेप (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-प्रत्यय)
• Form: अव्यय; तद्धितान्त अव्यय (तस्-प्रत्यय), अर्थः “संक्षेपेण/संक्षेपतः” (briefly)

• प्रोक्तम्: (has been) stated
• प्रोक्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: कृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; “said/declared”

• ऋषितोयामहोदयम्: the (topic) “Ṛṣitoya-mahodayam”
• ऋषितोयामहोदयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ऋषि-तोय-अमहोदय (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः (तत्पुरुष/षष्ठी-तत्पुरुष-प्रधान): “ऋषितोयस्य अमहोदयम्” इति (name/title)

• सर्वपापहरम्: removing all sins
• सर्वपापहरम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-पाप-हर (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः (तत्पुरुष): “सर्वाणि पापानि हरति” इति; विशेषणम्

• नृणाम्: of men
• नृणाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), बहुवचन

• सर्वकामफलप्रदम्: granting the fruits of all desires
• सर्वकामफलप्रदम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-काम-फल-प्रद (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः (तत्पुरुष): “सर्वेषां कामानां फलम् प्रददाति” इति; विशेषणम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the assembled Ṛṣis (contextual attribution within Māhātmya narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahodaya (Ṛṣitoyā)

Type: tirtha

Visual Art Cues

Scene: A narrator-sage concluding the praise of Mahodaya; the river shines with a halo; devotees receive blessings—some freed from burdens (dark smoke dissolving), others receiving boons (lotus, lamp, child, harvest) symbolically.

Characters & Entities

• Ṛṣitoyā
• Mahodaya
• Pāpa (sin)
• Kāma-phala (desired fruits)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A true tīrtha purifies (pāpa-haraṇa) and supports dharmic aspirations, rewarding sincere pilgrimage and practice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ṛṣitoyā at Mahodaya (Mahodaya Mahātīrtha) in Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

No single rite is repeated here; it functions as a concluding praise summarizing the tīrtha’s purifying and boon-giving power.