Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ईश्वर उवाच । तस्मादुत्तरभागे तु स्थानात्कौबेरसंज्ञकात् । भद्रकाली महादेवि वांछितार्थप्रदायिनी

Transliteration

īśvara uvāca | tasmāduttarabhāge tu sthānātkauberasaṃjñakāt | bhadrakālī mahādevi vāṃchitārthapradāyinī

Translation

ایشور نے فرمایا: کَوبیر نامی اُس مقام کے شمالی حصے میں بھدرکالی مہادیوی ہیں، جو بھکتوں کی چاہی ہوئی مرادیں عطا کرنے والی ہیں۔

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara (Lord Śiva)
• ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• तस्मात्: from that (place)
• तस्मात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन

• उत्तरभागे: in the northern part
• उत्तरभागे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उत्तर-भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; समासः—उत्तरस्य भागः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha/Discourse particle
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle)

• स्थानात्: from the place
• स्थानात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन

• कौबेरसंज्ञकात्: called ‘Kaubera’
• कौबेरसंज्ञकात्: Visheshana (Qualifier) of अपादान
• Type: Adjective
• Root: कौबेर-संज्ञक (प्रातिपदिक; कौबेर + संज्ञक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; विशेषणम् (qualifier) स्थानात्; समासः—कौबेर-इति संज्ञा यस्य (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्राय)

• भद्रकाली: Bhadrakālī
• भद्रकाली: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भद्रकाली (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; समासः—भद्रा च सा काली च (कर्मधारय)

• महादेवि: O great goddess
• महादेवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक; महा + देवी)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; समासः—महान् देवी (कर्मधारय)

• वांछितार्थप्रदायिनी: giver of desired boons
• वांछितार्थप्रदायिनी: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वाञ्छित-अर्थ-प्रदायिनी (प्रातिपदिक; वाञ्छित + अर्थ + प्रदायिनी)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; विशेषणम् भद्रकाली; समासः—वाञ्छितस्य अर्थस्य प्रदायिनी (षष्ठी-तत्पुरुष)

Speaker

Īśvara (Śiva) (explicit)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bhadrakālī (north of Kaubera-sthāna)

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Unspecified interlocutor within the māhātmya narration

Visual Art Cues

Scene: Śiva speaks, pointing northward from the Kaubera-sthāna toward a fierce-yet-auspicious Bhadrakālī shrine; the goddess is envisioned with protective stance, weapons, and compassionate boon-giving gesture; pilgrims approach with lamps.

Characters & Entities

• Śiva (Īśvara)
• Bhadrakālī
• Kaubera-sthāna (Kubera-associated place)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The sacred landscape is mapped as a network of divine presences; approaching the Goddess at her proper sthāna grants fulfillment of rightful desires.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Bhadrakālī shrine/seat situated north of the Kaubera (Kubera-associated) place within Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite here—this verse primarily gives sacred-geographical placement and the deity’s boon-bestowing nature.