Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 29›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ईश्वर उवाच । अग्नितीर्थं ततो गच्छेत्सागरस्य तटे शुभे । यत्राऽसौ वाडवो मुक्तः सरस्वत्या वरानने

Transliteration

īśvara uvāca | agnitīrthaṃ tato gacchetsāgarasya taṭe śubhe | yatrā'sau vāḍavo muktaḥ sarasvatyā varānane

Translation

ایشور نے فرمایا: “اس کے بعد سمندر کے مبارک کنارے پر اگنی تیرتھ کو جانا چاہیے؛ اے خوش رُو، جہاں سرسوتی نے وہ واڈَو (زیرِبحر آگ) آزاد کی تھی۔”

Word by Word
ईश्वरःĪśvara (Lord Śiva)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
अग्नितीर्थम्the Agni-tīrtha
अग्नितीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
ततःthen; from there
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘thereafter/from there’
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
सागरस्यof the ocean
सागरस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
तटेon the bank/shore
तटे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
शुभेauspicious
शुभे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); विशेषणम् (qualifying) तटे
यत्रwhere
यत्र:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक/स्थानवाचक (relative adverb of place)
असौthat (he/it)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); सर्वनाम (pronoun)
वाडवःthe submarine fire (Vāḍava)
वाडवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवाडव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
मुक्तःreleased; set free
मुक्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुच् (धातु) → मुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् वाडवः
सरस्वत्याःof Sarasvatī
सरस्वत्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
वराननेO fair-faced one
वरानने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवरानना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular); समासः वर + आनना
Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Agnitīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: On an auspicious ocean shore, pilgrims approach Agnitīrtha; beneath the waves the mythic Vāḍava fire is suggested; Sarasvatī is evoked as a divine river-goddess releasing the force.

Characters & Entities
A
Agnitīrtha
S
Sāgara (ocean)
S
Sarasvatī
V
Vāḍava

FAQs

Sacred places preserve cosmic events; bathing and visiting them links the pilgrim to divine order and purification.

Agnitīrtha on the auspicious ocean shore within Prabhāsa-kṣetra.

The instruction is to proceed to Agnitīrtha as part of the prescribed pilgrimage sequence.

←Previous Verse
Next Verse→