Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

Devanagari script

प्रभासक्षेत्रमासाद्य स दैत्यः पापबुद्धिमान् । मेषरूपी च वातापिः कामरूपोऽभवत्क्षणात्

Transliteration

prabhāsakṣetramāsādya sa daityaḥ pāpabuddhimān | meṣarūpī ca vātāpiḥ kāmarūpo'bhavatkṣaṇāt

Translation

پھر وہ بدباطن دَیتیہ پربھاس کے مقدّس کھیتر میں پہنچا؛ اور وَاṭاپی، جو کامروپی تھا، پل بھر میں مینڈھے کی صورت اختیار کر گیا۔

Word by Word

• प्रभासक्षेत्रम्: the Prabhāsa sacred region
• प्रभासक्षेत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रभास-क्षेत्र (प्रातिपदिक; घटकौ: प्रभास + क्षेत्र)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (षष्ठी/सम्बन्धः: प्रभासस्य क्षेत्रम्)

• आसाद्य: having reached
• आसाद्य: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: आ-√सद् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having reached/approached’

• स: he
• स: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• दैत्यः: the demon
• दैत्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• पापबुद्धिमान्: evil-minded
• पापबुद्धिमान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पाप-बुद्धि-मत् (प्रातिपदिक; घटकौ: पाप + बुद्धि + मत्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीह्यर्थे तत्पुरुष-निर्मित-विशेषणम् ‘पापा बुद्धिर्यस्य सः’

• मेषरूपी: having the form of a ram
• मेषरूपी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मेष-रूपिन् (प्रातिपदिक; घटकौ: मेष + रूपिन्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘मेषस्य रूपं यस्य’ (रूपिन्-प्रत्ययान्त)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक-निपात (conjunction)

• वातापिः: Vātāpi
• वातापिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वातापि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम

• कामरूपः: able to assume forms at will
• कामरूपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: काम-रूप (प्रातिपदिक; घटकौ: काम + रूप)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः ‘कामं रूपं यस्य/कामरूपः’ (इच्छानुसार-रूपधारी)

• अभवत्: became
• अभवत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (imperfect/past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• क्षणात्: in an instant; immediately
• क्षणात्: Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: क्षण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/हेतु-अर्थे), एकवचन; अव्ययीभाववत् ‘क्षणात्’ = immediately

Speaker

Narrator (within the Prabhāsa-kṣetra Māhātmya frame)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārvatī (implied)

Visual Art Cues

Scene: A daitya arrives at the luminous coastal Prabhāsa; waves and temple silhouettes; Vātāpi transforms instantly into a ram—mid-metamorphosis—while the air remains charged with sacred presence.

Characters & Entities

• Prabhāsa-kṣetra
• Vātāpi
• Daitya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Adharma often hides behind pleasing appearances; the verse warns that deceit can enter even sacred spaces, yet such spaces ultimately reveal truth.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra is explicitly named—the Māhātmya frames it as a renowned sacred region (tīrtha-field) tied to major purāṇic events.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates the Daitya’s arrival and transformation.