Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

Devanagari script

लिंगं महापापहरं च्यव नेन प्रतिष्ठितम् । पूजयेत्तं विधानेन सोऽश्वमेधफलं लभेत्

Transliteration

liṃgaṃ mahāpāpaharaṃ cyava nena pratiṣṭhitam | pūjayettaṃ vidhānena so'śvamedhaphalaṃ labhet

Translation

چَیَوَن نے ایک ایسا لِنگ قائم کیا جو بڑے بڑے گناہوں کو ہرا دیتا ہے۔ جو کوئی شاستری ودھی کے مطابق اس کی پوجا کرے، وہ اشومیدھ یَجْن کے برابر پُنّیہ پھل پاتا ہے۔

Word by Word

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Nom/Acc singular neuter

• महापापहरम्: remover of great sins
• महापापहरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा + पाप + हर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (‘great sins’ + ‘remover’); Accusative singular neuter (agreeing with लिङ्गम्)

• च्यवनेन: by Cyavana (sage)
• च्यवनेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: च्यवन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular masculine

• प्रतिष्ठितम्: established, installed
• प्रतिष्ठितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रति + √स्था (धातु) + क्त
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; Nom/Acc singular neuter (agreeing with लिङ्गम्)

• पूजयेत्: should worship
• पूजयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (परस्मैपद), प्रथम-पुरुष, एकवचन; Optative, 3rd person singular

• तम्: that (liṅga)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Pronoun, Accusative singular

• विधानेन: by the prescribed procedure
• विधानेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular neuter

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Pronoun, Nominative singular masculine

• अश्वमेधफलम्: the fruit of the Aśvamedha sacrifice
• अश्वमेधफलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अश्वमेध + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (‘of Aśvamedha’ + ‘fruit/result’); Accusative singular neuter

• लभेत्: would obtain
• लभेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (आत्मनेपद), प्रथम-पुरुष, एकवचन; Optative, 3rd person singular

Speaker

Narrator (within Īśvara–Devī dialogue context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cyavaneśvara (at Candramas-tīrtha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Ṛṣi Cyavana installs a radiant liṅga on a sanctified riverbank/ghāṭa of Prabhāsa; pilgrims offer bilva, water, lamps; a subtle lunar aura hints at Candramas-tīrtha; the sea-breeze and conch-sounds frame the sanctity.

Characters & Entities

• Cyavana
• Śiva-liṅga (Cyavaneśvara)
• Aśvamedha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional worship done with proper vidhi at a sanctified liṅga can yield immense purifying merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Cyavaneśvara liṅga in Prabhāsa Kṣetra, consecrated by sage Cyavana.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship (pūjā) of the liṅga according to prescribed procedure (vidhāna).