Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

Devanagari script

अगृह्णाच्च्यवनः सोममश्विनोर्देवयोस्तदा । तमिन्द्रो वारयामास मा गृहाण तयोर्ग्रहम्

Transliteration

agṛhṇāccyavanaḥ somamaśvinordevayostadā | tamindro vārayāmāsa mā gṛhāṇa tayorgraham

Translation

پھر چَیون نے دونوں دیویہ اَشوِنین کے لیے سوم لیا۔ اندَر نے اسے روک کر کہا، “ان کے حصّے کا گِرہن مت لو۔”

Word by Word

• अगृह्णात्: took, accepted
• अगृह्णात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ग्रह् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/past), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• च्यवनः: Cyavana
• च्यवनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: च्यवन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• सोमम्: Soma (sacrificial drink)
• सोमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• अश्विनोः: of the two Aśvins
• अश्विनोः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), द्विवचन

• देवयोः: of the two gods
• देवयोः: Sambandha (Genitive qualifier/सम्बन्ध-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), द्विवचन; ‘अश्विनोः’ इति विशेषणम्

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय (कालवाचक क्रियाविशेषण) — तस्मिन् काले (then)

• तम्: that (Soma)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘सोमम्’ इत्यर्थे (refers to Soma)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• वारयामास: prevented, forbade
• वारयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वृ (धातु) (णिच् causative: वारय-)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; णिच्-प्रयोगः (causative: prevented)

• मा: do not
• मा: Sambandha (Prohibition marker/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: मा (अव्यय)
• Form: अव्यय (निषेधार्थक निपात; prohibitive particle)

• गृहाण: take, accept
• गृहाण: Kriya (Command/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: √ग्रह् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपदम्, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन

• तयोः: of those two (Aśvins)
• तयोः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), द्विवचन; ‘अश्विनोः’ इत्यर्थे

• ग्रहम्: portion/cup (of Soma), share
• ग्रहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; यज्ञे सोमग्रहः (cup/portion)

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Cyavana, resolute, lifts the Soma offering for the Aśvins; Indra intervenes, commanding him to stop, creating a charged moment at the fire altar.

Characters & Entities

• Cyavana
• Aśvins (Nasatyau)
• Indra
• Soma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual privilege and divine status are tested in yajña; true dharma is clarified through principled challenge and scriptural reasoning.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The episode unfolds within the Prabhāsa-kṣetra frame, enhancing the site’s māhātmya through a major divine-ritual dispute.

What ritualistic prescription is mentioned?

The taking of the Soma-graha (offering portion) for the Aśvins is the ritual act under dispute.