Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

प्रशस्तेऽहनि याज्ञीये सर्वकामसमृद्धिमत् । कारयामास शर्यातिर्यज्ञायतनमुत्तमम्

Transliteration

praśaste'hani yājñīye sarvakāmasamṛddhimat | kārayāmāsa śaryātiryajñāyatanamuttamam

Translation

قربانی (یَجْن) کے لیے موزوں ایک مبارک دن، جو ہر مراد کی فراوانی سے بھرپور تھا، شریاتی نے یَجْن کے لیے ایک نہایت عمدہ یَجْن-منڈپ (یَجْن آیتن) تعمیر کروایا۔

Word by Word

• प्रशस्ते: auspicious
• प्रशस्ते: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्रशस्त (कृदन्त; √शंस् (धातु) + प्र उपसर्ग, क्त)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘अहनि’ इति विशेषणम्

• अहनि: on the day
• अहनि: Adhikarana (Time-locative/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• याज्ञीये: sacrificial, fit for a yajña
• याज्ञीये: Adhikarana (Locative qualifier/अधिकरण-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: याज्ञीय (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘अहनि’ इति विशेषणम् (fit for sacrifice)

• सर्वकामसमृद्धिमत्: endowed with the fulfillment of all desires
• सर्वकामसमृद्धिमत्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + काम + समृद्धि + मत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (सर्वकामानां समृद्धिः यस्मिन् तत्) — ‘यज्ञायतनम्’ इति विशेषणम्

• कारयामास: caused to be made, had constructed
• कारयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु) (णिच् causative: कारय-)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; णिच्-प्रयोगः (causative)

• शर्यातिः: Śaryāti
• शर्यातिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शर्याति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• यज्ञायतनम्: sacrificial enclosure/altar-site
• यज्ञायतनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ + आयतन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (यज्ञस्य आयतनम्)

• उत्तमम्: excellent, best
• उत्तमम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘यज्ञायतनम्’ इति विशेषणम्

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (within Bhārgava-āśrama precinct)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Workers and priests lay out an excellent yajña enclosure: measured altar lines, kusa boundaries, posts and canopies, vessels arranged; the king supervises with joy as the auspicious day dawns.

Characters & Entities

• Śaryāti
• Yajña (sacrificial rite)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma values right time (kāla) and right place (kṣetra); sacred works begin with auspicious timing and proper consecrated space.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where yajña-space is established as part of the site’s sanctifying narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

To choose a praśasta (auspicious) day suitable for yajña and to properly arrange/construct the yajñāyatana (sacrificial arena).