Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 281›Shloka 23
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 23

Devanagari script

अश्विनावूचतुः । आवां तु देवभिषजौ न च शक्रः करोति नौ । सोमपानार्हतां तस्मात्कुरु नौ सोमपायिनौ

Transliteration

aśvināvūcatuḥ | āvāṃ tu devabhiṣajau na ca śakraḥ karoti nau | somapānārhatāṃ tasmātkuru nau somapāyinau

Translation

اشونوں نے کہا: “ہم تو دیوتاؤں کے طبیب ہیں، پھر بھی شکر (اندرا) ہمیں سوم پینے کا حق نہیں دیتا۔ اس لیے ہمیں سوم پینے کے لائق بنا—ہمیں سوم پینے والے کر دے۔”

Word by Word
अश्विनौthe Aśvins
अश्विनौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
ऊचतुःsaid
ऊचतुः:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, द्विवचन, परस्मैपद
आवाम्we two
आवाम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-द्विवचन, प्रथमा, द्विवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
देवभिषजौphysicians of the gods
देवभिषजौ:
Karta (Apposition to subject/कर्तृसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + भिषज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘देवानां भिषजौ’
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
शक्रःŚakra (Indra)
शक्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
करोतिmakes/grants
करोति:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
नौto us two
नौ:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-द्विवचन, द्वितीया/चतुर्थी (Accusative/Dative), द्विवचन; अत्र ‘to us two’ (चतुर्थी-अर्थे)
सोमपानार्हताम्eligibility for drinking Soma
सोमपानार्हताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक) + पान (प्रातिपदिक) + अर्हता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः ‘सोमपानस्य अर्हता’
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्-इति अव्ययीभाववत् प्रयोगः; हेतौ/तस्मादर्थे ‘therefore’
कुरुmake/do
कुरु:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
नौus two
नौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-द्विवचन, द्वितीया, द्विवचन
सोमपायिनौSoma-drinkers
सोमपायिनौ:
Karma (Object complement/कर्मपूरक)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक) + पायिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन; उपपद-तत्पुरुषः ‘सोमं पिबतः’
Speaker

Aśvins (Nāsatyas)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cyavaneśvara (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Cyavana Ṛṣi

Visual Art Cues

Scene: The twin Aśvins (Nāsatyas), radiant physicians of the gods, stand before the sage Cyavana, palms joined, requesting the right to Soma-drinking denied by Indra.

Characters & Entities
A
Aśvins
N
Nāsatya
Ś
Śakra
I
Indra
S
Soma

FAQs

Merit and service seek rightful recognition; ritual privileges are tied to cosmic order and dharmic authorization.

Prabhāsa Kṣetra, via the famed Cyavana–Aśvins episode associated with Cyavaneśvara.

Soma-drinking eligibility (somapānārhatā) within the context of yajña rights.

←Previous Verse
Next Verse→