Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

Devanagari script

एवं संभोज्य वै विप्रान्पिण्डदानं तु दापयेत् । इत्यनेन विधानेन यस्तत्र श्राद्धकृद्भवेत्

Transliteration

evaṃ saṃbhojya vai viprānpiṇḍadānaṃ tu dāpayet | ityanena vidhānena yastatra śrāddhakṛdbhavet

Translation

یوں برہمنوں کو شاستری طریقے سے کھانا کھلا کر، پِنڈدان (چاول کے پِنڈ) کی نذر بھی دلوائے۔ جو کوئی وہاں اسی ودھان کے مطابق شرادھ کرے—

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: क्रियाविशेषण (Adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb/manner)

• संभोज्य: having fed
• संभोज्य: क्रियाविशेषण (Absolutive/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: सम्-भुज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having fed/entertained’

• वै: indeed
• वै: सम्बन्ध (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphasis)

• विप्रान्: Brahmins
• विप्रान्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• पिण्डदानम्: offering of rice-balls (piṇḍa)
• पिण्डदानम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पिण्ड + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (पिण्डस्य दानम्)

• तु: and/also
• तु: सम्बन्ध (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (contrast/also)

• दापयेत्: should cause to be given / should have (it) offered
• दापयेत्: क्रिया (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + णिच् (causative)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिजन्त (causative)

• इति: thus
• इति: सम्बन्ध (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-चिह्न (thus)

• अनेन: by this
• अनेन: करण (Instrument/by this/करण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन

• विधानेन: procedure
• विधानेन: करण (Instrument/means/करण)
• Type: Noun
• Root: विधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• यः: who
• यः: कर्ता (Subject of relative clause/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: अधिकरण (Adverbial location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb/there)

• श्राद्धकृत्: performer of śrāddha
• श्राद्धकृत्: कर्ता (Predicate nominative/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध + कृत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (श्राद्धस्य कर्ता)

• भवेत्: would be / should become
• भवेत्: क्रिया (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Narrative instruction (speaker not explicit in this single verse; within Prabhāsakṣetra Māhātmya context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Transition moment: brāhmaṇas have finished eating; the priest prepares three piṇḍas on darbha, with sesame and water; the yajamāna offers them facing south near the tīrtha bank.

Characters & Entities

• vipra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śrāddha is completed through proper hospitality to brāhmaṇas and piṇḍadāna, aligning generosity with ancestral duty.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra (Prabhāsa), a premier sacred region praised in the Skanda Purana.

What ritualistic prescription is mentioned?

Feeding brāhmaṇas and then performing piṇḍadāna as part of the śrāddha procedure.