Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

बहुवर्षसहस्राणि तस्यातीतानि भामिनि । कस्यचित्त्वथ कालस्य विद्धादस्य वरानने

bahuvarṣasahasrāṇi tasyātītāni bhāmini | kasyacittvatha kālasya viddhādasya varānane

اے روشن جمال! اُس پر ہزاروں برس گزر گئے۔ پھر ایک وقت ایسا آیا، اے خوش رُو خاتون، کہ اُس کی انگلی کُشا گھاس کی نوک سے چھِد گئی۔

बहु-वर्ष-सहस्राणिmany thousands of years
बहु-वर्ष-सहस्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबहु (प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (वर्षाणां सहस्राणि), बहु इति विशेषणपूर्वपद
तस्यof him/that (person)
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अतीतानिpassed, elapsed
अतीतानि:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति-इ (धातु) → अतीत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
भामिनिO radiant lady
भामिनि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
कस्यचित्of some
कस्यचित्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; अनिश्चितार्थक-सर्वनाम (indefinite)
तुbut, indeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थ
अथthen
अथ:
Discourse connector (अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भार्थक (then/now)
कालस्यof time
कालस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
विद्धात्know (you should know)
विद्धात्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु) → विद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद; √विद् (to know) इत्यस्य आज्ञार्थ प्रयोगः
अस्यof this (one)
अस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
वराननेO fair-faced one
वरानने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवरानना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (वरा च सा आनना च)

Śiva (deduced: continuing narration to Devī)

Tirtha: Maṅkaṇaka-tapas-sthāna (precursor to Maṃkīśvara)

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: After ages of meditation, the ṛṣi’s finger is pricked by sharp kuśa; a tiny bead of fluid appears; the forest is still, time feels suspended.

D
Devī
M
Maṅkaṇaka (implied)

FAQs

Even after long austerities, a small event can become a turning point—testing humility and discernment.

The episode belongs to Prabhāsa-kṣetra’s māhātmya cycle, though this verse itself is narrative setup.

None explicitly; the verse marks the narrative trigger (a piercing incident) rather than a rite.