Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 35

Devanagari script

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नानं समाचरेत् । प्रभासं क्षेत्रमासाद्य यदीच्छेच्छ्रेय आत्मनः

Transliteration

tasmātsarvaprayatnena tatra snānaṃ samācaret | prabhāsaṃ kṣetramāsādya yadīcchecchreya ātmanaḥ

Translation

پس ہر طرح کی کوشش کے ساتھ وہاں شاستری طریقے سے اسنان کرنا چاہیے۔ جو اپنی اعلیٰ ترین بھلائی چاہے، وہ پربھاس کے مقدس کھیتر میں پہنچ کر ایسا کرے۔

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Reason/Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तस्मात्-प्रयोगः (ablative used as indeclinable connector), पञ्चमी-एकवचनार्थे; हेत्वर्थ (therefore/from that)

• सर्वप्रयत्नेन: with all effort
• सर्वप्रयत्नेन: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सर्व + प्रयत्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; समास: सर्वः प्रयत्नः (all effort)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, स्थानवाचक क्रियाविशेषण

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समाचरेत् इत्यस्य कर्म

• समाचरेत्: should perform
• समाचरेत्: Kriya (Predicate verb)
• Type: Verb
• Root: सम्+आ+चर् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: सम्+आ+चर् (to practice/perform)

• प्रभासम्: Prabhāsa
• प्रभासम्: Karman (Object with āsādya)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; स्थाननाम

• क्षेत्रम्: holy region
• क्षेत्रम्: Karman (Object with āsādya)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; प्रभासम् इत्यस्य विशेष्य

• आसाद्य: having reached
• आसाद्य: Kriya-visheshaṇa (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: आ+सद् (धातु)
• Form: ल्यप्/क्त्वान्त-समकक्ष अव्ययकृदन्त (Gerund), धातु: आ+सद्/आ+साद् (to reach/approach); अर्थे: पूर्वक्रिया (having reached)

• यदि: if
• यदि: Sambandha-bodhaka (Condition marker)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: अव्यय, शर्तसूचक (conditional particle)

• इच्छेत्: should desire
• इच्छेत्: Kriya (Predicate verb)
• Type: Verb
• Root: इष् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: इष् (to desire)

• श्रेयः: the highest good
• श्रेयः: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्रेयस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; इच्छेत् इत्यस्य कर्म

• आत्मनः: of oneself
• आत्मनः: Shashthi-sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

Speaker

Unspecified (contextual narration within Prabhāsakṣetra Māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (and its specific tīrtha in context)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims approach Prabhāsa with determination; at dawn they enter the sacred waters for snāna, sun rays breaking over the horizon, symbolizing śreyas sought through effort.

Characters & Entities

• Prabhāsa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Spiritual welfare (śreyas) is pursued through disciplined pilgrimage practice—especially tīrtha-snāna.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra (the sacred region of Prabhāsa) and its tīrtha for ritual bathing.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) at the tīrtha, undertaken with full sincerity and effort.