Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

अग्निष्वात्ता बर्हिषद आयंतुन इति स्मृताः । ये दिव्याः पितरो देवि तेषां सांनिध्यमत्र हि

agniṣvāttā barhiṣada āyaṃtuna iti smṛtāḥ | ye divyāḥ pitaro devi teṣāṃ sāṃnidhyamatra hi

‘اگنِشواتّہ’ اور ‘برہِشد’ پِتر “آؤ” کی پکار کے ساتھ یاد کیے جاتے ہیں۔ اے دیوی، یہاں اُن الٰہی اجداد کی سچی حضوری موجود ہے۔

अग्निष्वात्ताःthe Agniṣvātta (class of Pitṛs)
अग्निष्वात्ताः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootअग्नि + स्वात्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समास: अग्निना स्वात्ताः (fire-offered/consumed); पितृगणविशेषः
बर्हिषदःthe Barhiṣad (class of Pitṛs)
बर्हिषदः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootबर्हिषद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; पितृगणविशेषः
आयंतुनlet (them) come
आयंतुन:
Kriya (Predicate verb)
TypeVerb
Rootआ + यम् (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, तृतीयपुरुष, बहुवचन; वैदिक/छान्दस रूप: आयन्तु (let them come)
इतिthus
इति:
Sambandha-bodhaka (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle)
स्मृताःare said/are remembered
स्मृताः:
Kriya (Predicative participle)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अर्थ: ‘are said/remembered’
येwho/which
ये:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम
दिव्याःdivine
दिव्याः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
पितरःancestors
पितरः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
देविO देवी
देवि:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
सान्निध्यम्presence
सान्निध्यम्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootसान्निध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय, स्थानवाचक क्रियाविशेषण
हिindeed
हि:
Sambandha-bodhaka (Emphasis/Reason)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय, हेत्वर्थ/निश्चयार्थ निपात (indeed/for)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (contextual tīrtha within Prabhāsa)

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: A pilgrim couple at a luminous coastal tīrtha performs tarpaṇa with kuśa and water; subtle, radiant forms of Agniṣvātta and Barhiṣad pitṛs appear in the sky, drawn by the āhvāna.

A
Agniṣvātta Pitṛs
B
Barhiṣad Pitṛs
D
divyāḥ pitaraḥ
T
Tritakūpa/Prabhāsakṣetra (implied)

FAQs

Certain tīrthas are portrayed as meeting-points of worlds, where ancestor-presence is especially accessible through proper invocation and rites.

Tritakūpa tīrtha in Prabhāsakṣetra, described as a place of pitṛ-sāṃnidhya (ancestor proximity).

Invocation of the Pitṛs (“āyaṃtuna”—may they come) in connection with pitṛ-rites such as tarpaṇa/śrāddha at the tīrtha.