Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 22

ततस्तद्गोधनं गृह्य प्रस्थितौ हृष्टमानसौ । त्रितस्तु पतितस्तत्र कूपे जलविवर्जिते

tatastadgodhanaṃ gṛhya prasthitau hṛṣṭamānasau | tritastu patitastatra kūpe jalavivarjite

پھر وہ گائے بکریوں کا وہ مالِ دولت لے کر دونوں خوش دل ہو کر روانہ ہو گئے۔ مگر تریت وہیں اُس بے آب کنویں میں گرا پڑا رہا۔

ततःthen/thereafter
ततः:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/अनन्तरार्थक (thereafter/from there)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (Accusative singular); विशेषण (of गोधनम्)
गोधनम्cattle-wealth
गोधनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगोधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (Accusative singular)
गृह्यhaving taken
गृह्य:
Kriya-viseshana (Adverbial to main action/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootग्रह् (धातु) → गृह्य (क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय/ल्यप्)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive, ल्यप्); पूर्वक्रिया (having taken)
प्रस्थितौ(the two) set out
प्रस्थितौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र + स्था (धातु) → प्रस्थित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past active participle, क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा द्विवचन (Nominative dual)
हृष्टमानसौwith delighted minds
हृष्टमानसौ:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootहृष्ट + मानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा द्विवचन; कर्मधारयः (हृष्टं मानसं यस्य/ययोः)
त्रितःTrita
त्रितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
तुbut
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधसूचक (but/indeed)
पतितःfell/was fallen
पतितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootपत् (धातु) → पतित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past active participle, क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
कूपेin the well
कूपे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन
जलविवर्जितेdevoid of water
जलविवर्जिते:
Adhikarana (Location qualifier/अधिकरणविशेषण)
TypeAdjective
Rootजल + विवर्जित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जलविवर्जितः = devoid of water)

Narrator (contextual Purāṇic narration)

Tirtha: अन्धकूप (त्रित-परित्याग-स्थल)

Type: kund

Listener: देवि

Scene: द्वौ भ्रातरौ गोधनं नयतः, मुखे हर्षः; पृष्ठतः कूप-गह्वरे त्रितः पतितः, धूलि-लिप्तः, अन्धकारे; दूरं मार्गः समुद्र-तट-प्रभास-परिसर-आभासः

T
Trita
C
Cows/Godhana
K
Kūpa (well)

FAQs

Unjust gain brings momentary joy but deepens sin; the righteous may suffer outwardly yet retain inner dharma that ultimately prevails.

The Prabhāsakṣetra-māhātmya context frames the tale within the sanctified region of Prabhāsa.

None directly; the verse contrasts wrongful taking of godhana with the dharmic giving of wealth in yajña.