Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 28

Devanagari script

प्रभासं गच्छ राजेंद्र तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । तत्र सिद्धिर्भवेच्छीघ्रमार्त्तानां प्राणिनां भुवि

Transliteration

prabhāsaṃ gaccha rājeṃdra tīrthaṃ trailokyaviśrutam | tatra siddhirbhavecchīghramārttānāṃ prāṇināṃ bhuvi

Translation

اے راجاؤں کے سردار، پربھاس کے تیرتھ کو جاؤ جو تینوں جہانوں میں مشہور ہے۔ وہاں زمین پر رنجیدہ جاندار جلد کامیابی اور راحت پاتے ہیں۔

Word by Word

• प्रभासम्: Prabhāsa (place)
• प्रभासम्: Karman (goal as object of motion)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Accusative), एकवचन

• गच्छ: go
• गच्छ: Kriyā (predicate)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• राजेन्द्र: O king of kings
• राजेन्द्र: Sambodhana (address)
• Type: Noun
• Root: राजन् + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; ‘राजेन्द्र’ = राज्ञाम् इन्द्रः

• तीर्थम्: the sacred ford/pilgrimage place
• तीर्थम्: Karman (appositional object)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Accusative), एकवचन; ‘प्रभासम्’ इत्यस्य विशेष्य/अप्पोजिशन

• त्रैलोक्यविश्रुतम्: renowned in the three worlds
• त्रैलोक्यविश्रुतम्: Viśeṣaṇa (adjective of ‘तीर्थम्’)
• Type: Adjective
• Root: त्रैलोक्य + विश्रुत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘त्रैलोक्ये विश्रुतम्’ (locative-tatpurusha)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (location)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (देशवाचक/locative adverb)

• सिद्धिः: success; attainment
• सिद्धिः: Karta (subject)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/Nominative), एकवचन

• भवेत्: would occur; will come about
• भवेत्: Kriyā (predicate)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (सम्भावना/Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: Kriyā-viśeṣaṇa (adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्र (अव्यय/प्रातिपदिक-नपुंसक)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषणम्/adverb)

• आर्त्तानाम्: of the afflicted
• आर्त्तानाम्: Sambandha (genitive qualifier)
• Type: Adjective
• Root: आर्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध/Genitive), बहुवचन; ‘प्राणिनाम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• प्राणिनाम्: of living beings
• प्राणिनाम्: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: प्राणिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध/Genitive), बहुवचन

• भुवि: on earth
• भुवि: Adhikaraṇa (location)
• Type: Noun
• Root: भू (प्रातिपदिक: भुव्/भू)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण/Locative), एकवचन

Speaker

Vasiṣṭha (explicitly addressing the king)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Rājendra (the king)

Visual Art Cues

Scene: A heralding voice urges the king to journey to Prabhāsa; the sacred coast appears with temples, pilgrims, and sunrise—promising quick relief to the afflicted.

Characters & Entities

• Prabhāsa-kṣetra
• tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage to a divinely praised tīrtha is portrayed as compassionate dharma—bringing swift aid to the suffering.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-tīrtha, celebrated as renowned across the three worlds.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tīrtha-yātrā (going on pilgrimage) to Prabhāsa is the direct instruction.