Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

Devanagari script

तद्गच्छ कुशलं तेऽस्तु सह दानेन पार्थिव । अन्येषां दीयतामेतदित्युक्त्वा ते वनं ययुः

Transliteration

tadgaccha kuśalaṃ te'stu saha dānena pārthiva | anyeṣāṃ dīyatāmetadityuktvā te vanaṃ yayuḥ

Translation

تب جاؤ—اے بادشاہ! تمہاری خیر و عافیت ہو، اپنے عطیے سمیت۔ یہ دوسرے لوگوں کو دے دیا جائے—یہ کہہ کر وہ جنگل کی طرف روانہ ہو گئے۔

Word by Word

• तत्: then/so
• तत्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-प्रयोगवत् निर्देशार्थम् (particle: 'then/so')

• गच्छ: go
• गच्छ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन

• कुशलम्: well-being
• कुशलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुशल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; आशीर्वादार्थे (as 'well-being')

• ते: to you/for you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन

• अस्तु: may it be
• अस्तु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

• सह: with
• सह: Sahakaraka (Accompaniment/सहकारक)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: सह-प्रयोग (preposition/adverb: 'with')

• दानेन: with the gift
• दानेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• पार्थिव: O king
• पार्थिव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पार्थिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• अन्येषाम्: of others
• अन्येषाम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन

• दीयताम्: let it be given
• दीयताम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), कर्मणि-प्रयोग (passive), प्रथम-पुरुष, एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• इति: thus
• इति: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-चिह्न (quotative particle)

• उक्त्वा: having said
• उक्त्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): 'having said'

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• वनम्: to the forest
• वनम्: Karma (Goal/Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• ययुः: went
• ययुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन

Speaker

Ṛṣayaḥ (the Sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: Sages politely dismiss a king’s gift, offering blessings; they turn toward the forest path, embodying calm renunciation while the king stands humbled yet respected.

Characters & Entities

• Pārthiva (King)
• Ṛṣayaḥ

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True holiness includes detachment and integrity: one may bless the donor yet refuse the gift and advise giving it elsewhere.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The episode belongs to Prabhāsakṣetra Māhātmya, reinforcing dharmic conduct as part of pilgrimage merit.

What ritualistic prescription is mentioned?

Redirecting dāna: give charity to appropriate recipients rather than forcing acceptance upon ascetics.