Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

Devanagari script

दशसूनासमश्चक्री दशचक्रिसमो ध्वजी । दशध्वजि समा वेश्या दशवेश्यासमो नृपः

Transliteration

daśasūnāsamaścakrī daśacakrisamo dhvajī | daśadhvaji samā veśyā daśaveśyāsamo nṛpaḥ

Translation

‘ایک رتھی (رتھ کا جنگجو) دس قصابوں کے برابر (گناہ میں) ہے؛ ایک دھوجی (علم بردار) دس رتھیوں کے برابر؛ ایک ویشیا دس علم برداروں کے برابر؛ اور اے نرپ! ایک بادشاہ دس ویشیاؤں کے برابر ہے۔’

Word by Word

• दशसूनासमः: equal to ten butchers
• दशसूनासमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दश (संख्या-प्रातिपदिक) + सूनā (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (दश-सूनानां समः = equal to ten butchers)

• चक्रि: a discus-bearer (cakrī)
• चक्रि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चक्रिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• दशचक्रिसमः: equal to ten cakrīs
• दशचक्रिसमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दश (संख्या-प्रातिपदिक) + चक्रिन् (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दश-चक्रिणां समः)

• ध्वजि: a banner-bearer (dhvajī)
• ध्वजि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ध्वजिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• दशध्वजि: (equal to) ten banner-bearers
• दशध्वजि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दश (संख्या-प्रातिपदिक) + ध्वजिन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दश-ध्वजिनां समा) — 'समा' इत्यनेन विशेष्यते

• समा: equal
• समा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying वेश्या)

• वेश्या: a courtesan/prostitute
• वेश्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वेश्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• दशवेश्यसमः: equal to ten courtesans
• दशवेश्यसमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दश (संख्या-प्रातिपदिक) + वेश्या (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दश-वेश्याः समः)

• नृपः: a king
• नृपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Ṛṣayaḥ (the Sages) (contextual continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsakṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and ṛṣis (implied)

Visual Art Cues

Scene: A didactic tableau: sages enumerate a ladder of sin—butcher, chariot-warrior, standard-bearer, prostitute, king—while the king listens, chastened. The scene may include symbolic vignettes faintly in the background representing each role.

Characters & Entities

• Nṛpa (King)
• Cakrī
• Dhvaji
• Veśyā
• Sūnā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Power and violence-linked livelihoods can accumulate heavy karmic burden; therefore, accepting wealth sourced from such systems demands caution.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching is embedded in Prabhāsakṣetra Māhātmya, using moral instruction to heighten the sanctity-driven dharma narrative of Prabhāsa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct rite is prescribed; the verse functions as a dharma-criterion for evaluating donors and the acceptability of gifts.