Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

तस्यैव पश्चिमे भागे सर्वकामफलप्रदम् । ऋषिरुद्दालकोनाम पुरा ह्यासीन्महातपाः

tasyaiva paścime bhāge sarvakāmaphalapradam | ṛṣiruddālakonāma purā hyāsīnmahātapāḥ

اسی کے مغربی حصے میں، جو ہر خواہش کا پھل دینے والا ہے، قدیم زمانے میں اُدّالک نام کے ایک عظیم تپسوی رِشی رہا کرتے تھے۔

तस्यof that (place/deity)
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
एवindeed/just
एव:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (restrictive particle)
पश्चिमेin the western
पश्चिमे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (भागे)
भागेin the part/region
भागे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
सर्वकामफलप्रदम्granting the fruits of all desires
सर्वकामफलप्रदम्:
Karma/Karta qualifier (contextual)
TypeAdjective
Rootसर्व + काम + फल + प्रद (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (सर्वेषां कामानां फलप्रदम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सन्दर्भे विशेषणम् (स्थानम्/देवम् अनुक्तम्)
ऋषिःa sage
ऋषिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उद्दालकःUddālaka
उद्दालकः:
Karta (Apposition/कर्ता-समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootउद्दालक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ऋषेः नाम
नामnamed
नाम:
Name-marker (संज्ञासूचक)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामनिर्देशक (particle ‘named’)
पुराformerly
पुरा:
Kriya-viseshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb of time)
हिindeed/for
हि:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक निपात (particle)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
महातपाःof great austerity
महातपाः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + तपस् (प्रातिपदिक)
Formसमास: कर्मधारय (महत् तपः यस्य सः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (ऋषिः/उद्दालकः)

Īśvara (Śiva) (contextual continuation)

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: A tranquil western grove near the confluence: Uddālaka’s hermitage with thatched hut, sacred fire, deer, and students; the landscape subtly suggests proximity to the saṅgama shrine.

U
Uddālaka
S
Saṃgameśvara (implied)

FAQs

Holy geography is linked with realized sages; tapas performed in a tīrtha is portrayed as especially fruitful.

The western precinct associated with Saṃgameśvara in Prabhāsa Kṣetra, said to grant desired results.

No explicit rite is prescribed here; the verse introduces the ascetic Uddālaka and the site’s wish-fulfilling power.