Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

तत्रास्ते सुमहल्लिंगं स्थापितं ब्रह्मणा पुरा । ब्रह्मेश्वरेति विख्यातं सर्वपातकनाशनम्

Transliteration

tatrāste sumahalliṃgaṃ sthāpitaṃ brahmaṇā purā | brahmeśvareti vikhyātaṃ sarvapātakanāśanam

Translation

وہاں ایک نہایت عظیم لِنگ قائم ہے، جسے قدیم زمانے میں برہما نے نصب کیا تھا۔ وہ “برہمیشر” کے نام سے مشہور ہے، جو تمام گناہوں کو مٹانے والا ہے۔

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम्

• आस्ते: is/stands
• आस्ते: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आस् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (वर्तमानकालः), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; Present, 3rd person singular (middle)

• सुमहत्: very great
• सुमहत्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + महत् (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषणम्; नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Neuter, Accusative singular (agreeing with लिङ्गम्)

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Neuter, Accusative singular

• स्थापितम्: established
• स्थापितम्: Karma-viśeṣaṇa (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु)
• Form: भूतकृदन्तः क्त-प्रत्ययान्तः; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; past passive participle qualifying लिङ्गम्

• ब्रह्मणा: by Brahmā
• ब्रह्मणा: Karaṇa/Kartṛ (Agent in passive sense/करण-कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, Instrumental singular

• पुरा: formerly, long ago
• पुरा: Kāla (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)

• ब्रह्मेश्वर: Brahmeśvara
• ब्रह्मेश्वर: Saṃjñā (Name/appellation)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् + ईश्वर (प्रातिपदिके)
• Form: तत्पुरुषः (ब्रह्मणः ईश्वरः / ब्रह्मसम्बन्धी ईश्वरः); पुल्लिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; here as नाम (appellative)

• इति: thus (called)
• इति: Saṃjñā-sūcaka (Quotative)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/नामनिर्देश-सूचक-अव्ययम्

• विख्यातम्: renowned
• विख्यातम्: Karma-viśeṣaṇa (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: ख्यै (धातु)
• Form: भूतकृदन्तः क्त-प्रत्ययान्तः (वि+ख्यात); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; qualifying लिङ्गम्

• सर्वपातकनाशनम्: destroyer of all sins
• सर्वपातकनाशनम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + पातक + नाशन (प्रातिपदिके)
• Form: तत्पुरुषः (सर्वेषां पातकानां नाशनम्); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; adjective to लिङ्गम्

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Prabhāsakṣetramāhātmya; likely Īśvara/Śiva continuing the account)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Brahmeśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A towering, ancient liṅga shrine on the Sarasvatī bank; Brahmā in the past performing pratiṣṭhā with Vedic implements; present-day pilgrims offering bilva leaves and water; an aura of purification radiates from the liṅga.

Characters & Entities

• Brahmā
• Brahmeśvara (Śiva-liṅga)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred places and Śiva-liṅgas connected with divine स्थापना (consecration) are celebrated as powerful means for purification from sin.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Brahmeśvara liṅga situated in Prabhāsa Kṣetra (Prabhāsakṣetramāhātmya, Skanda Purāṇa).

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed here; the verse identifies the liṅga and its sin-destroying potency.