Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 99

Devanagari script

ब्रह्मणा विष्णुना चापि यस्यांतो नाधिगम्यते । तस्यातर्क्यप्रभावस्य को नु वेदाशयं प्रभोः

Transliteration

brahmaṇā viṣṇunā cāpi yasyāṃto nādhigamyate | tasyātarkyaprabhāvasya ko nu vedāśayaṃ prabhoḥ

Translation

جس کی حد تک برہما اور وشنو بھی نہیں پہنچ سکتے، اس بےقیاس قدرت والے پرَبھُو کے باطن کی مراد کو بھلا کون پوری طرح جان سکتا ہے؟

Word by Word

• ब्रह्मणा: by Brahmā
• ब्रह्मणा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन

• विष्णुना: by Viṣṇu
• विष्णुना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अव्यय; अपि-शब्दः (even/also)

• यस्य: whose
• यस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन (genitive singular)

• अन्तः: end, limit
• अन्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negation)

• अधिगम्यते: is attained/known
• अधिगम्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अधि + गम् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन

• अतर्क्यप्रभावस्य: of (him) of inconceivable power
• अतर्क्यप्रभावस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अतर्क्य (प्रातिपदिक) + प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (अतर्क्यः प्रभावः यस्य = 'of one whose power is inconceivable')

• कः: who
• कः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (interrogative)

• नु: indeed (in question)
• नु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नु (अव्यय)
• Form: प्रश्न/अनुनयार्थक निपात (interrogative particle)

• वेद: knows
• वेद: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• आशयम्: intention, inner thought
• आशयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्रभोः: of the Lord
• प्रभोः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Prabhāsa-kṣetra-māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Audience in the mahatmya frame

Visual Art Cues

Scene: A cosmic vision: Brahmā and Viṣṇu shown unable to find Śiva’s limit—suggested through endless pillar-of-light imagery or an infinite expanse—while the narrator poses a rhetorical question about knowing the Lord’s inner intent.

Characters & Entities

• Brahmā
• Viṣṇu
• Prabhu (Śiva implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

God’s will and power transcend human (and even divine) calculation; humility is essential in spiritual discernment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, within whose māhātmya such theological truths are proclaimed.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is doctrinal, emphasizing the unfathomable nature of the Lord.