Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 177

Devanagari script

उपविष्टोग्रतस्तस्य प्रणिपत्य पुनःपुनः । प्रोवाच वचनं तत्र पूर्ववृत्तं यथाऽभवत्

Transliteration

upaviṣṭogratastasya praṇipatya punaḥpunaḥ | provāca vacanaṃ tatra pūrvavṛttaṃ yathā'bhavat

Translation

وہ اس کے سامنے بیٹھ گیا اور بار بار سجدۂ تعظیم کر کے وہاں پہلے کے واقعات کو جیسے کے تیسے بیان کرنے لگا۔

Word by Word

• उपविष्टः: seated
• उपविष्टः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: उप-विश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP) ‘उपविष्ट’; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (कथयिता-विशेषण)

• अग्रतः: in front (of)
• अग्रतः: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अग्रतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (adverb: ‘in front’)

• तस्य: of him / his
• तस्य: Sambandha (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• प्रणिपत्य: having bowed down
• प्रणिपत्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: प्र-नि-पत् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund)

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरावृत्तिवाचक (adverb: ‘again’)

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरावृत्तिवाचक

• प्रोवाच: said, spoke forth
• प्रोवाच: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-उच्/वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• वचनम्: words, statement
• वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक

• पूर्ववृत्तम्: the earlier event/account
• पूर्ववृत्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पूर्व-वृत्त (प्रातिपदिक; समास)
• Form: कर्मधारय: ‘पूर्वं वृत्तम्’ → पूर्ववृत्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (वचनम् इत्यस्य विशेष्य/विषय)

• यथा: as, how
• यथा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as, just as)

• अभवत्: happened, occurred
• अभवत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis/śrotṛs (implied)

Visual Art Cues

Scene: A supplicant sits before a venerable sage, hands folded, repeatedly bowing; the atmosphere is calm, with a sacred coastal tīrtha hinted in the background.

Characters & Entities

• Gośṛṅga Ṛṣi

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Truthful disclosure of one’s situation before a sage enables proper dharmic counsel and the path to relief.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The setting is the rishi’s āśrama (Himālaya), a sanctified place where guidance and healing are sought.

What ritualistic prescription is mentioned?

Repeated praṇāma and respectful sitting before the sage are implied as proper conduct; no formal vow or bath is specified here.