Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 123

Devanagari script

भक्तियोगेन चास्थाय व्रतं पाशुपतादिकम् । श्मशानवासिनो नग्ना अपरे चैकवाससः

Transliteration

bhaktiyogena cāsthāya vrataṃ pāśupatādikam | śmaśānavāsino nagnā apare caikavāsasaḥ

Translation

بھکتی یوگ پر قائم ہو کر وہ پاشوپت وغیرہ کے ورت اختیار کرتے ہیں—کچھ شمشان میں رہتے ہیں، کچھ برہنہ، اور کچھ صرف ایک ہی لباس پہنتے ہیں۔

Word by Word

• भक्ति-योगेन: by devotional yoga
• भक्ति-योगेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक) + योग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः—भक्तेः योगः (devotional yoga)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• आस्थाय: having undertaken
• आस्थाय: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: आ + √स्था (धातु) + ल्यप् (कृदन्त; अव्ययभाव)
• Form: क्त्वान्त/ल्यबन्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having undertaken)

• व्रतम्: vow
• व्रतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• पाशुपत-आदिकम्: beginning with the Pāśupata (vow)
• पाशुपत-आदिकम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाशुपत (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + क (प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः—पाशुपतं आदिः यस्य (beginning with Pāśupata)

• श्मशान-वासिनः: dwelling in cremation grounds
• श्मशान-वासिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्मशान (प्रातिपदिक) + वासिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः—श्मशाने वसन्ति इति

• नग्नाः: naked
• नग्नाः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नग्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; ‘श्मशानवासिनः’ इति विशेषणम्

• अपरे: others
• अपरे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अपर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• एक-वाससः: wearing a single garment
• एक-वाससः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (संख्या-प्रातिपदिक) + वासस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः—एकं वासः येषाम् (single-clothed)

Speaker

Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī / Umā

Visual Art Cues

Scene: Devotees established in bhakti-yoga undertake Pāśupata-type vows: some live in cremation grounds, some are unclad, others wear a single cloth—each marked by austerity and fearlessness.

Characters & Entities

• Bhakti-yoga
• Pāśupata-vrata
• Śmaśāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion may express itself through rigorous ascetic vows aimed at detachment and single-pointed worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, as a setting where intense Śaiva observances are depicted and validated within the māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pāśupata and allied vratas, including austerities such as śmaśāna-vāsa and minimal clothing.