Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 22

Devanagari script

स्नात्वा हिरण्यातोयेन यस्तं पूजयते नरः । कल्पकोटिसहस्राणि सूर्यलोके महीयते

Transliteration

snātvā hiraṇyātoyena yastaṃ pūjayate naraḥ | kalpakoṭisahasrāṇi sūryaloke mahīyate

Translation

جو شخص ‘سنہری پانی’ سے غسل کر کے اُس کی پوجا کرتا ہے، وہ ہزاروں کروڑ کلپوں تک سورَی لوک میں معزز کیا جاتا ہے۔

Word by Word

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु) + क्त्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया (having bathed)

• हिरण्यातोयेन: with golden water
• हिरण्यातोयेन: Karana (Instrument/means)
• Type: Noun
• Root: हिरण्य (प्रातिपदिक) + तोय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे तृतीया एकवचनम्; तत्पुरुषः (हिरण्यस्य तोयम् = water with gold / golden water)

• यः: who
• यः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; सम्बन्धबोधक (he who)

• तम्: him/that (deity)
• तम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्

• पूजयते: worships
• पूजयते: Kriya (Predicate)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु) + लट् (आत्मनेपदम्)
• Form: लट् (वर्तमान/present); प्रथमपुरुषः एकवचनम्; आत्मनेपदम्

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject apposition)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; यः इति विशेष्य (apposition)

• कल्पकोटिसहस्राणि: for thousands of crores of kalpas
• कल्पकोटिसहस्राणि: Karma (Extent/duration)
• Type: Noun
• Root: कल्प (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; तत्पुरुष-समासः (कल्पानां कोटि-सहस्राणि = thousands of crores of kalpas)

• सूर्यलोके: in the Sun-world
• सूर्यलोके: Adhikarana (Location)
• Type: Noun
• Root: सूर्यलोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सप्तमी एकवचनम्; तत्पुरुषः (सूर्यस्य लोकः)

• महीयते: is honored
• महीयते: Kriya (Predicate)
• Type: Verb
• Root: मह् (धातु) + लट् (कर्मणि/आत्मनेपदम्)
• Form: लट् (वर्तमान/present); प्रथमपुरुषः एकवचनम्; कर्मणि प्रयोगः/आत्मनेपदम् (is honored/glorified)

Speaker

Unspecified (contextual narrator within Prabhāsakṣetra Māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nāgarabhāskara at Prabhāsa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: At dawn, a devotee pours shimmering ‘golden water’ as arghya before Nāgarabhāskara; the water glows like molten gold; above, a celestial pathway opens toward Sūrya-loka with radiant chariots.

Characters & Entities

• Sūrya
• Bhāskara
• Sūryaloka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual purity joined with sincere worship yields vast, long-lasting spiritual honor and auspicious realms.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, in the Prabhāsa Khaṇḍa’s sacred geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing) with hiraṇyātoya (auspicious ‘golden water’) followed by Sūrya pūjā (worship).