Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 30

Devanagari script

अन्वकुर्वन्नुलूकाश्च वायसान्वृष्णिवेश्मसु । अजाः शिवानां च रुतमन्वकुर्वत भामिनि

Transliteration

anvakurvannulūkāśca vāyasānvṛṣṇiveśmasu | ajāḥ śivānāṃ ca rutamanvakurvata bhāmini

Translation

وِرِشنیوں کے گھروں میں الوّے کوّوں کی آواز کے جواب میں بول اٹھے؛ اور بکریوں نے بھی گیدڑوں کی نحوست بھری پکار دہرائی—اے حسین بانو—یہ بدشگونی کی نشانیاں تھیں۔

Word by Word

• अन्वकुर्वन्: they followed/imitated
• अन्वकुर्वन्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अनु + कृ (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्; धातु: कृ, उपसर्ग: अनु

• उलूकाः: owls
• उलूकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उलूक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-निपात (conjunction)

• वायसान्: crows
• वायसान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वायस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• वृष्णिवेश्मसु: in the houses of the Vṛṣṇis
• वृष्णिवेश्मसु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वृष्णि + वेश्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; समास: वृष्णीनां वेश्मसु (षष्ठी-तत्पुरुष)

• अजाः: goats
• अजाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• शिवानाम्: of jackals
• शिवानाम्: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-निपात (conjunction)

• रुतम्: cry, howl
• रुतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुत (प्रातिपदिक; कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्त-प्रत्यय from रु (धातु) ‘to cry’; अर्थे ‘रवः/ध्वनिः’

• अन्वकुर्वत: they imitated
• अन्वकुर्वत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अनु + कृ (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्; धातु: कृ, उपसर्ग: अनु

• भामिनि: O fair/angry lady
• भामिनि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भामिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; संबोधन

Speaker

Unspecified (narrative voice within Prabhāsakṣetramāhātmya; likely Sūta)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A chain of ominous sounds: owls cry back to crows; jackals howl outside; even goats bleat in eerie imitation, while householders—addressed as ‘bhāmini’—feel dread.

Characters & Entities

• Vṛṣṇi

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Adharma ripens into visible portents; wise people become vigilant and turn toward dharma when ominous signs appear.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, the famed tīrtha where the Yādavas/Vṛṣṇis encounter destiny and where sacred remembrance is emphasized.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse functions as a nimitta (omen) description rather than a ritual injunction.