Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 24

करालो विकटो मुंडः पुरुषः कृष्णपिंगलः । सम्मार्जनी महाकेतुर्जपापुष्पावतंसकः

karālo vikaṭo muṃḍaḥ puruṣaḥ kṛṣṇapiṃgalaḥ | sammārjanī mahāketurjapāpuṣpāvataṃsakaḥ

ایک مرد ظاہر ہوا—ہیبت ناک، بھیانک، منڈا سر، سیاہ مائل زرد رنگ؛ ہاتھ میں جھاڑو، ایک عظیم علم، اور جپا (گڑہل) کے پھولوں کی مالا سے آراستہ۔

karālaḥterrible, gaping-toothed
karālaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkarāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
vikaṭaḥhideous, grotesque
vikaṭaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvikaṭa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
muṇḍaḥshaven-headed, bald
muṇḍaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmuṇḍa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
puruṣaḥa man/person
puruṣaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpuruṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
kṛṣṇa-piṃgalaḥblack-and-tawny
kṛṣṇa-piṃgalaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṛṣṇa (प्रातिपदिक) + piṃgala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (कृष्णश्च पिङ्गलश्च/कृष्णपिङ्गलः)
sammārjanīa broom
sammārjanī:
Karta (Appositional/नाम)
TypeNoun
Rootsammārjanī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
mahā-ketuḥa great banner/standard
mahā-ketuḥ:
Karta (Appositional/नाम)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + ketu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महान् केतुः)
japā-puṣpa-avataṃsakaḥwearing hibiscus flowers as an ornament
japā-puṣpa-avataṃsakaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootjapā (प्रातिपदिक) + puṣpa (प्रातिपदिक) + avataṃsaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (जपापुष्पस्य अवतंसकः = having hibiscus-flowers as an ornament)

Narrator (contextual Purāṇic narrator in Prabhāsakṣetramāhātmya; traditionally Sūta)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A grim, shaven-headed, dark-tawny figure manifests suddenly, holding a broom and a tall banner, hibiscus garland vivid against his austere form—an embodied omen of dissolution.

K
Kāla (implied via description)
J
japāpuṣpa (hibiscus)
M
mahāketu (banner)

FAQs

The Purāṇa externalizes destiny as a visible omen: Kāla’s terrifying form warns that decline begins subtly and then becomes unmistakable.

Prabhāsa-kṣetra; the māhātmya situates these omens within the sacred precincts associated with the Prabhāsa tīrtha.

None; the verse is descriptive of an ominous apparition.