Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 16
Devanagari script
कृतांतमन्यथाकर्त्तुं नैच्छत्स जगतः प्रभुः । श्वोभूते सततः सांबो मुसलं तदसूत वै
Transliteration
kṛtāṃtamanyathākarttuṃ naicchatsa jagataḥ prabhuḥ | śvobhūte satataḥ sāṃbo musalaṃ tadasūta vai
Translation
جہان کے پروردگار نے تقدیر کے لکھے کو بدلنا پسند نہ کیا۔ پھر اگلے ہی دن سامب نے واقعی وہ لوہے کا موسل پیدا کیا۔
Word by Word
कृतान्तम्fate; Death (Kṛtānta)
कृतान्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृतान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
कर्तुम्to make/do
कर्तुम्:
Prayojana/Anukriya (Infinitival purpose)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), ‘to do/make’
नnot
न:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
ऐच्छत्desired; wished
ऐच्छत्:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
जगतःof the world
जगतः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
प्रभुःthe Lord
प्रभुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
श्वःtomorrow
श्वः:
Kala-adhikarana (Time)
TypeIndeclinable
Rootश्वः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
भूतेwhen it came/occurred
भूते:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; ‘when it had become/occurred’ (locative absolute sense with time)
सततःcontinually; at once
सततः:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसतत (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण (adverbial usage), अव्ययीभाववत् प्रयोगः
साम्बःSāmba
साम्बः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसाम्ब (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृष्णपुत्र-नाम
मुसलम्a club; pestle
मुसलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुसल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
असूतproduced; gave birth to
असूत:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootसू (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; ‘produced/bore’
वैindeed
वै:
Nipata (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
Speaker
Narrator (within Prabhāsa-kṣetra Māhātmya frame)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: प्रभासक्षेत्र
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: देवी
Visual Art Cues
Scene: अगले दिन साम्ब से लौह-मुसल का प्राकट्य; कृष्ण का दैव-स्वीकृति-भाव पृष्ठभूमि में; सभा में विस्मय और भय।
Characters & Entities
J
Jagat-prabhu (Kṛṣṇa)K
Kṛtānta (fate)S
SāmbaM
MuśalaFAQs
Cosmic order (kṛtānta) unfolds even under divine governance; dharma teaches acceptance and accountability.
Prabhāsa-kṣetra, where the curse’s consequence manifests as a pivotal sacred event.
None; it narrates the immediate fruition of the curse.