Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

Devanagari script

सर्वपापहरं दिव्यं स्वर्गसोपानसंनिभम् । सपादकोटितीर्थानां स्थानं तत्परिकीर्तितम

Transliteration

sarvapāpaharaṃ divyaṃ svargasopānasaṃnibham | sapādakoṭitīrthānāṃ sthānaṃ tatparikīrtitama

Translation

وہ مقام الٰہی ہے، تمام گناہوں کو دور کرنے والا، گویا سُوَرگ تک پہنچنے کی سیڑھی؛ اور ‘سوا کروڑ تیرتھوں’ کا مسکن کہہ کر مشہور ہے۔

Word by Word

• सर्वपापहरम्: removing all sins
• सर्वपापहरम्: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + पाप + हर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; (स्थानम् इति विशेषण) समासः—सर्वपापं हरति इति (उपपद-तत्पुरुष/कर्मधारयप्राय)

• दिव्यम्: divine
• दिव्यम्: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; स्थानम् इति विशेषण

• स्वर्गसोपानसंनिभम्: like a stairway to heaven
• स्वर्गसोपानसंनिभम्: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्वर्ग + सोपान + संनिभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; स्थानम् इति विशेषण; समासः—स्वर्गस्य सोपानम् इव संनिभम् (तत्पुरुष)

• सपादकोटितीर्थानाम्: of (one and a quarter) crores of tīrthas
• सपादकोटितीर्थानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स + पाद + कोटि + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; समासः—सपादकोटीनां तीर्थानाम् (तत्पुरुष); ‘सपाद’ = स + पाद (अव्ययीभावप्राय: ‘with a quarter more’)

• स्थानम्: abode, place
• स्थानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; स्थानम् इति विशेषण

• परिकीर्तितम्: is proclaimed/celebrated
• परिकीर्तितम्: Karta (Predicate qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परि-कीर्त् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; स्थानम् इति विशेषण

Speaker

Unspecified (contextual narrator)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra as Sapāda-koṭi-tīrtha-sthāna

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A luminous sacred landscape with countless miniature tīrtha icons (rivers, kuṇḍas, ghāṭas) emanating light, forming a symbolic staircase rising toward Svarga; pilgrims bathe and offer lamps.

Characters & Entities

• Tīrthas
• Svarga (heaven)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A true tīrtha is portrayed as a transformative gateway—purifying sin and elevating the pilgrim toward higher worlds.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Daśāśvamedha-associated sacred place in Prabhāsa-kṣetra, praised as the ‘abode’ of innumerable tīrthas.

What ritualistic prescription is mentioned?

No single rite is specified; the verse emphasizes the intrinsic purificatory power of the site.