Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 78

अस्मिंस्तीर्थे प्रभासे तु ब्रह्मभागः स उच्यते । त्रिदैवतमिदं क्षेत्रं मया ते कथितं प्रिये

asmiṃstīrthe prabhāse tu brahmabhāgaḥ sa ucyate | tridaivatamidaṃ kṣetraṃ mayā te kathitaṃ priye

اس پربھاس تیرتھ میں اُس حصے کو ‘برہما بھاگ’ کہا جاتا ہے۔ اے محبوبہ، یہ کھیتر تین دیوتاؤں کا مقدس آستانہ ہے—میں نے تمہیں بیان کر دیا۔

अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (singular)
तीर्थेin the sacred ford/place
तीर्थे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
प्रभासेat Prabhāsa
प्रभासे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
तुindeed/and
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
ब्रह्मभागःBrahmā’s portion/section (Brahmabhāga)
ब्रह्मभागः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: ब्रह्मणः भागः); पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
सःit/that
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (present), कर्मणि प्रयोग (passive); प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
त्रिदैवतम्having three deities/tri-divine
त्रिदैवतम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + दैवत (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (त्रीणि दैवतानि यस्य/त्रिदैवतम्); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
इदम्this
इदम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
क्षेत्रम्sacred field/place
क्षेत्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन (दत्तिव/दत्ते)
कथितम्told/related
कथितम्:
Kriya (Predicative participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु) → कथित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; (इदम्/क्षेत्रम् इत्यस्य विशेषणम्)
प्रियेO dear one
प्रिये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Brahmabhāga (within Prabhāsa)

Type: kshetra

Listener: priye (beloved interlocutor; unspecified in provided excerpt)

Scene: A narrator’s revelatory moment at Prabhāsa: the landscape is mapped into sacred portions; Brahmabhāga is indicated as a pristine zone, and the kṣetra is proclaimed tridaivata—visually suggested by subtle emblems of the triad harmonized in one field.

P
Prabhāsa
B
Brahmabhāga
T
Tri-daivata (three divinities)

FAQs

Prabhāsa is mapped as a divinely structured kṣetra, where specific zones carry distinct sacred identities and powers.

Prabhāsa tīrtha—especially the sub-region known as Brahmabhāga.

No explicit rite; the verse provides sacred-topographical identification for pilgrims and devotees.