Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 51

Devanagari script

तत्र प्राभासिके क्षेत्रे मया ते प्रगुणीकृतम् । तत्र ब्रह्मर्षयः सर्वे तथा राजर्षयोऽपरे

Transliteration

tatra prābhāsike kṣetre mayā te praguṇīkṛtam | tatra brahmarṣayaḥ sarve tathā rājarṣayo'pare

Translation

اسی پرابھاس کے مقدس کھیتر میں میں نے آپ کے لیے سب کچھ قاعدے کے مطابق آراستہ کر دیا ہے۔ وہاں سب برہمرشی اور دیگر راجرشی بھی موجود ہیں۔

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• प्राभासिके: in Prabhāsa-related
• प्राभासिके: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्राभासिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; विशेषण (क्षेत्रे)

• क्षेत्रे: in the sacred field/place
• क्षेत्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

• मया: by me
• मया: Kartr-karana (Agent-instrument/कर्ता-करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/करण), एकवचन

• ते: for you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद्/तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी एकवचन रूप; अत्र चतुर्थी (4th/सम्प्रदान) ‘for you’ इति ग्रहणम्

• प्रगुणीकृतम्: has been prepared
• प्रगुणीकृतम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + गुणी + √कृ (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे ‘prepared’ (यज्ञाङ्गम् implied)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• ब्रह्मर्षयः: Brahmarṣis
• ब्रह्मर्षयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; तत्पुरुष: ब्रह्मणः ऋषयः

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; विशेषण (ब्रह्मर्षयः)

• तथा: and likewise
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb/conjunctive)

• राजर्षयः: royal sages
• राजर्षयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; तत्पुरुष: राज्ञः ऋषयः

• अपरे: others
• अपरे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अपर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; विशेषण (राजर्षयः)

Speaker

Hemagarbha

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A wide sacred field at Prabhāsa prepared for a rite; rows of Brahmarṣis with matted hair and deer-skins, and Rājarṣis in royal yet austere attire, all assembled in anticipation.

Characters & Entities

• Prabhāsa-kṣetra
• Brahmarṣi
• Rājarṣi

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Holy places attract realized beings; dharma is strengthened when sages and righteous kings gather for sacred work.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, described as the venue where great seers assemble.

What ritualistic prescription is mentioned?

Preparation and orderly arrangement for a sacrificial undertaking (yajña) in the sacred precinct.