Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

रक्षस्व तावद्गन्तास्मि स्वकीयं भवनं विभो । यज्ञार्थमानयिष्यामि यज्ञोपकरणानि च

Transliteration

rakṣasva tāvadgantāsmi svakīyaṃ bhavanaṃ vibho | yajñārthamānayiṣyāmi yajñopakaraṇāni ca

Translation

اے ربّ جلیل! فی الحال اس کی حفاظت کرنا۔ میں اپنے گھر (لوک) کو جاتا ہوں اور یَجْن کے لیے یَجْن کے سامان اور دیگر لوازمات بھی لے آؤں گا۔

Word by Word

• रक्षस्व: protect (you)
• रक्षस्व: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √रक्ष् (धातु)
• Form: लोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• तावत्: for now/so long
• तावत्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तावत् (अव्यय/परिमाणशब्द)
• Form: अव्यय; काल/परिमाणवाचक (for the time being)

• गन्ता: (I am) going / about to go
• गन्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु) + तृ (कृदन्त; agent noun)
• Form: तृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (कर्तृवाचक); पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; भविष्यत्सूचक (about to go)

• अस्मि: am
• अस्मि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लट् (present), उत्तमपुरुष, एकवचन

• स्वकीयम्: one's own
• स्वकीयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्वकीय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण (भवनम्)

• भवनम्: house/dwelling
• भवनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भवन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• विभो: O Lord/mighty one
• विभो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन

• यज्ञार्थम्: for the sacrifice
• यज्ञार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ-अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; चतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ (यज्ञस्य अर्थः/यज्ञार्थः) क्रियाविशेषणार्थे (for the sake of the sacrifice)

• आनयिष्यामि: I will bring
• आनयिष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-√नी (धातु)
• Form: लृट् (simple future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• यज्ञोपकरणानि: sacrificial implements
• यज्ञोपकरणानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ-उपकरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (यज्ञस्य उपकरणानि)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

Speaker

Candra (Soma)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Candra instructs Viśvakarman to guard the liṅga temporarily while he departs to his lunar abode to fetch sacrificial implements; the scene conveys urgency and ritual responsibility.

Characters & Entities

• Candra (Soma)
• Viśvakarman (implied addressee)
• Yajña (sacrifice)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion is expressed through careful preparation—protecting what is sacred and gathering proper materials for worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, where the protected Liṅga and forthcoming sacrifice are centered.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bringing yajñopakaraṇas (sacrificial requisites) for a yajña connected with the sacred installation/worship.