Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 35

Devanagari script

तथान्यदपि यत्किंचिद्यज्ञोपकरणं स्मृतम् । वर्द्धनीकलशाद्यं च सर्वं हेममयं शुभम्

Transliteration

tathānyadapi yatkiṃcidyajñopakaraṇaṃ smṛtam | varddhanīkalaśādyaṃ ca sarvaṃ hemamayaṃ śubham

Translation

اور یَجْن کے لیے سمرتی میں جو بھی دوسرے آلات مقرر ہیں—وردھنی برتن، کلش وغیرہ سمیت—وہ سب مبارک تھے اور سونے کے بنے ہوئے تھے۔

Word by Word

• तथा: also
• तथा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; ‘likewise/also’

• अन्यत्: other
• अन्यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘other’

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अपि-निपात (also/even)

• यत्: whatever
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)

• किंचित्: anything
• किंचित्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अनिश्चितार्थक (something/anything)

• यज्ञोपकरणम्: sacrificial equipment
• यज्ञोपकरणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ + उपकरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘यज्ञस्य उपकरणम्’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः

• स्मृतम्: as prescribed/mentioned
• स्मृतम्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘mentioned/remembered (in tradition)’

• वर्द्धनी-कलश-आद्यम्: (items) such as the varddhanī and the water-pot
• वर्द्धनी-कलश-आद्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर्द्धनी + कलश + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘वर्द्धनी च कलशश्च’ इति सूची + आदि; ‘and such as the varddhanī and the pot’

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समस्तस्य विशेषणम्

• हेममयम्: made of gold
• हेममयम्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हेम + मय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘हेमेन मयम्’ इति तृतीया-तत्पुरुषः (made of gold)

• शुभम्: auspicious
• शुभम्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A consecration pavilion displays sacrificial implements—varddhanī vessel, kalaśa, and other prescribed tools—gleaming, all fashioned of gold and arranged in ritual order.

Characters & Entities

• Varddhanī
• Kalaśa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Offering the best to the divine—purity, beauty, and generosity—magnifies the sanctity of worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, presented as a place where rites are performed with exceptional auspiciousness and splendor.

What ritualistic prescription is mentioned?

Use of prescribed yajña implements, including varddhanī and kalaśa, prepared in an auspicious manner.