Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 41

Devanagari script

स्थापितं यन्मया लिंगं शिवभक्त्या युतेन च । एतद्गुह्यं मया प्रोक्तं तव प्रीत्यै द्विजोत्तम

Transliteration

sthāpitaṃ yanmayā liṃgaṃ śivabhaktyā yutena ca | etadguhyaṃ mayā proktaṃ tava prītyai dvijottama

Translation

جو لِنگ میں نے قائم کیا، وہ شِو بھکتی سے یُکت ہے۔ اے دِویجوں میں افضل! یہ راز میں نے تیری خوشنودی کے لیے بیان کیا ہے۔

Word by Word

• स्थापितम्: established
• स्थापितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे (set/established)

• यत्: which
• यत्: Sambandha (Relational/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• मया: by me
• मया: Kartr (Agent in passive/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)

• शिवभक्त्या: with devotion to Śiva
• शिवभक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शिव + भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शिवस्य भक्तिः)

• युतेन: endowed/associated (with)
• युतेन: Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
• Type: Adjective
• Root: युत (प्रातिपदिक; √युज्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; विशेषण (qualifying implied 'मया'/'कर्मणा')

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; निर्देशक (demonstrative)

• गुह्यम्: secret
• गुह्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गुह्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying एतत्)

• मया: by me
• मया: Kartr (Agent in passive/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• प्रोक्तम्: told
• प्रोक्तम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि (spoken/told)

• तव: for you/your
• तव: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यम-पुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• प्रीत्यै: for (your) pleasure
• प्रीत्यै: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: प्रीति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन

• द्विजोत्तम: O best of Brahmins
• द्विजोत्तम: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; कर्मधारय (उत्तमः द्विजः)

Speaker

Yama (Dharmarāja)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Narakeśvara-liṅga (Prabhāsa)

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and sages (frame, implied)

Visual Art Cues

Scene: Yama reveals that he established the liṅga; the liṅga stands adorned with garlands and bilva, lamps flicker, and the brāhmaṇa receives the secret with reverence.

Characters & Entities

• Yama
• Śiva
• Liṅga
• Narakeśvara
• Dvijottama (Brāhmaṇa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred power is linked to sincere Śiva-bhakti, and certain tirtha truths are to be shared responsibly as ‘guhya’ teachings.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra through the liṅga associated with Narakeśvara and its special, confidential greatness.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, Śiva-bhakti connected with the liṅga; the verse emphasizes the sanctity of the established liṅga and the secrecy of the teaching.