Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

तत्र नारायणं साक्षाद्बलभद्रं च रुक्मिणीम् । पूजयित्वा विधानेन मुच्यते पातकत्रयात्

tatra nārāyaṇaṃ sākṣādbalabhadraṃ ca rukmiṇīm | pūjayitvā vidhānena mucyate pātakatrayāt

وہاں خود نارائن کی، اور ساتھ ہی بل بھدر اور رکمنی کی بھی، شاستری طریقے سے پوجا کرنے پر انسان تین قسم کے پاتک (گناہوں) سے آزاد ہو جاتا ہے۔

तत्रthere (in that place)
तत्र:
Adhikarana (Locative setting/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (स्थानवाचक क्रियाविशेषण/adverb of place)
नारायणम्Nārāyaṇa
नारायणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनारायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
साक्षात्directly, in person
साक्षात्:
Kriya-vishesana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात् (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb; ‘प्रत्यक्षम्/directly’)
बलभद्रम्Balabhadra
बलभद्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबलभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक conjunction)
रुक्मिणीम्Rukmiṇī
रुक्मिणीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरुक्मिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
पूजयित्वाhaving worshipped
पूजयित्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘पूजयित्वा’ = पूज् + इत्वा; पूर्वकालिक क्रिया (having worshipped)
विधानेनby the prescribed rite/method
विधानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
मुच्यतेis freed
मुच्यते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), कर्मणि-प्रयोग (passive), प्रथम-पुरुष, एकवचन
पातकत्रयात्from the three sins
पातकत्रयात्:
Apadana (Ablative source/separation/अपादान)
TypeNoun
Rootपातक + त्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (‘पातकानां त्रयम्’ = three sins)

Īśvara (Śiva) (deduced from immediate context; explicit from v.16)

Tirtha: Prabhāsa Nārāyaṇa-sannidhi with Balabhadra and Rukmiṇī

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: A small sanctum or open-air altar at Prabhāsa: Nārāyaṇa/Kṛṣṇa as central icon, with Balabhadra and Rukmiṇī flanking; a devotee offers flowers, lamp, and water in orderly sequence, signifying ‘vidhānena’ worship; the atmosphere is devotional and purifying.

N
Nārāyaṇa
B
Balabhadra
R
Rukmiṇī
P
Prabhāsakṣetra

FAQs

Ritually correct worship at a sanctified site is presented as a powerful means for purification from grave wrongdoing.

Prabhāsakṣetra, where these Vaiṣṇava deities are to be worshipped.

Vidhi-based pūjā (worship according to injunctions) of Nārāyaṇa, Balabhadra, and Rukmiṇī.