Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

यत्र साक्षात्स्वयं देवि तिष्ठते पुरुषोत्तमः । तदेव वैष्णवं क्षेत्रं कलौ पातकनाशनम्

yatra sākṣātsvayaṃ devi tiṣṭhate puruṣottamaḥ | tadeva vaiṣṇavaṃ kṣetraṃ kalau pātakanāśanam

جہاں، اے دیوی، پُروشوتم خود ساکشات قیام فرماتا ہے—وہی بے شک ویشنو کھیتر ہے، جو کلی یگ میں گناہوں کا ناس کرنے والا ہے۔

yatrawhere
yatra:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (सम्बन्ध/देशवाचक-अव्यय), ‘where’ (relative adverb)
sākṣātdirectly, in person
sākṣāt:
Kriya-vishesana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsākṣāt (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण), ‘directly/in person’
svayamhimself
svayam:
Kriya-vishesana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsvayam (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (स्वार्थक), ‘oneself’
deviO Goddess
devi:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; vocative address
tiṣṭhatestands, abides
tiṣṭhate:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootsthā (धाातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
puruṣottamaḥthe Supreme Person
puruṣottamaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpuruṣa (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘puruṣāṇām uttamaḥ’ (षष्ठी-तत्पुरुष)
tatthat
tat:
Karta (Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; demonstrative pronoun
evaindeed, only
eva:
Nipata (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (निश्चयार्थक/अवधारण), emphatic particle
vaiṣṇavamVaiṣṇava, pertaining to Viṣṇu
vaiṣṇavam:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootvaiṣṇava (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम् (qualifying kṣetram)
kṣetramsacred field/place
kṣetram:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
kalauin the Kali age
kalau:
Adhikarana (Location/Time)
TypeNoun
Rootkali (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; ‘in Kali (age)’
pātakanāśanamdestroyer of sins
pātakanāśanam:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootpātaka (प्रातिपदिक) + nāśana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘pātakānāṃ nāśanam’ (षष्ठी-तत्पुरुष), विशेषणम् (of kṣetram)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Puruṣottama-kṣetra (Prabhāsa)

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: The sacred region shines as a Vaiṣṇava kṣetra because Puruṣottama is said to dwell there in person; the landscape itself becomes a living icon, promising Kali-yuga purification.

P
Puruṣottama (Viṣṇu)
K
Kali-yuga
V
Vaiṣṇava-kṣetra

FAQs

In Kali-yuga, divine presence at a tīrtha is emphasized as an accessible remedy: sincere approach to the kṣetra is said to dissolve sin.

The Vaiṣṇava Puruṣottama-kṣetra within Prabhāsa-kṣetra.

None explicitly; the verse proclaims the kṣetra’s Kali-yuga efficacy for pātaka-nāśa.