Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 88

परा मप्यापदं प्राप्तो ब्राह्मणान्न प्रकोपयेत् । ते ह्येनं कुपिता हन्युः सद्यः सबलवाहनम्

parā mapyāpadaṃ prāpto brāhmaṇānna prakopayet | te hyenaṃ kupitā hanyuḥ sadyaḥ sabalavāhanam

اگر کوئی بدترین مصیبت میں بھی مبتلا ہو جائے تب بھی برہمنوں کو غضبناک نہ کرے؛ کیونکہ اگر وہ خفا ہو جائیں تو اسے فوراً—لشکر اور سواریوں سمیت—ہلاک کر سکتے ہیں۔

पराम्great, extreme
पराम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; आपदम् इति विशेषणम्
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle) — ‘even/also’
आपदम्calamity, distress
आपदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआपद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्राप्तःhaving reached / having encountered
प्राप्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः
ब्राह्मणान्Brahmins
ब्राह्मणान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (negation particle)
प्रकोपयेत्should provoke/anger
प्रकोपयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-कोपय् (धातु, णिजन्त from √कुप्/कोप)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; causative sense ‘should provoke’
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (pronoun)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय (particle) — ‘indeed/for’
एनम्him
एनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (enam = ‘him’)
कुपिताःangered
कुपिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुपित (प्रातिपदिक; √कुप् + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ते इति विशेषणम्
हन्युःmight kill / would strike down
हन्युः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
सद्यःimmediately
सद्यः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) — ‘immediately’
सबलवाहनम्together with his forces and mount/vehicles
सबलवाहनम्:
Karma (Object complement/कर्म)
TypeAdjective
Rootस-बल-वाहन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः: स (सह) + बल + वाहन; ‘with army and vehicle/mount’

Skanda (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A battlefield-ready king in crisis—army and mounts assembled—halts as a brāhmaṇa’s anger flares like a contained fire; the scene freezes at the brink of annihilation, emphasizing the choice of restraint.

B
Brāhmaṇa
B
Bala (army)
V
Vāhana (mount/vehicle)

FAQs

In dharma, spiritual power (brahma-tejas) is portrayed as decisive; arrogance toward the holy leads to swift ruin.

Prabhāsa-kṣetra, within whose Māhātmya ethical counsel is delivered.

A prohibition is taught: do not anger brāhmaṇas, even in crisis.