Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 63

Devanagari script

पूर्वोचितां प्रभां सोम प्राप्स्यसे मत्प्रसादतः । प्राचेतसस्य दक्षस्य तपसा हतपाप्मनः

Transliteration

pūrvocitāṃ prabhāṃ soma prāpsyase matprasādataḥ | prācetasasya dakṣasya tapasā hatapāpmanaḥ

Translation

اے سوم! میرے فضل سے تُو اپنی وہی پہلی سی تابانی پھر پا لے گا؛ یہ پراچیتس کے پُتر دکش کی تپسیا کے سبب ہے، جس کے پاپ تپ سے جل کر بھسم ہو گئے ہیں۔

Word by Word

• पूर्व-उचिताम्: formerly appropriate/previously due
• पूर्व-उचिताम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक) + उचित (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (पूर्वा च सा उचिता); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘प्रभाम्’ इत्यस्य विशेषण

• प्रभाम्: splendour, radiance
• प्रभाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सोम: O Soma (Moon)
• सोम: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• प्राप्स्यसे: you will obtain
• प्राप्स्यसे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्राप् (प्र + आप्) (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple future), मध्यमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• मत्-प्रसादतः: by/through my grace
• मत्-प्रसादतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: मत् (अस्मद्-प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (मम प्रसादः); पुँलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; हेत्वर्थे (because of)

• प्राचेतसस्य: of Prācetasa
• प्राचेतसस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: प्राचेतस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• दक्षस्य: of Dakṣa
• दक्षस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘प्राचेतसस्य’ इत्यस्य विशेषण (Dakṣa, son of Prācetasa)

• तपसा: by austerity
• तपसा: Karana (Instrument/means/करण)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• हत-पाप्मनः: of him whose sin is destroyed (sinless)
• हत-पाप्मनः: Sambandha (Genitive qualifier/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: हत (हन् धातु + त) + पाप्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि-समास (यस्य पाप्मा हतः सः); पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘दक्षस्य’ इत्यस्य विशेषण

Speaker

Śiva (Śaṃbhu)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Soma

Visual Art Cues

Scene: A luminous Soma stands humbled before a deity-bestowing boon; the aura of lost radiance returns as a soft halo, while Dakṣa’s tapas is evoked by ascetic fire and prayerful posture in the background.

Characters & Entities

• Śiva
• Soma (Candra)
• Dakṣa
• Prācetas (Prajāpati lineage)
• tapas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Grace and austerity together purify and restore: divine favor operates in harmony with dharmic effort and purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, where Śiva’s prasāda is depicted as restoring cosmic luminosity (the Moon’s splendor).

What ritualistic prescription is mentioned?

Tapas is affirmed as a purifier (hatapāpmanaḥ), though no specific vow or rite is detailed in this verse.