Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 39

द्वितीयोऽभूद्यदा ब्रह्मा पद्मभूरिति विश्रुतः । तदा कालाग्निरुद्रेति तव नाम प्रकीर्तितम्

dvitīyo'bhūdyadā brahmā padmabhūriti viśrutaḥ | tadā kālāgnirudreti tava nāma prakīrtitam

دوسرے دور میں، جب برہما ‘پدم بھو’ (کنول سے پیدا ہونے والے) کے نام سے مشہور ہوئے، تب آپ کا نام ‘کالاگنِرُدر’—زمانے کی آگ کے مانند رُدر—کے طور پر پکارا گیا۔

dvitīyaḥthe second
dvitīyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdvitīya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्; विशेषणम् (brahmā इत्यस्य)
abhūtwas/became
abhūt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
yadāwhen
yadā:
Temporal connector (काल-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyadā (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक-सम्बन्धकः)
brahmāBrahmā
brahmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्
padmabhūḥPadmabhū (lotus-born)
padmabhūḥ:
Predicate/Name (संज्ञा/विशेष्य)
TypeNoun
Rootpadma (प्रातिपदिक) + bhū (धातु; कृदन्त-आधारित प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः ‘पद्मात् भवति’ → ‘padmabhū’ (lotus-born)
itithus (called)
iti:
Quotative marker (इति-प्रयोगः)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (नाम-निर्देशे)
viśrutaḥrenowned/known
viśrutaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootviśruta (प्रातिपदिक; कृदन्त from √śru)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्; भूतकृदन्तः (क्त) √śru ‘श्रु’ → ‘viśruta’ = renowned; विशेषणम् (brahmā)
tadāthen
tadā:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक-क्रियाविशेषणम्)
kālāgnirudraKālāgnirudra
kālāgnirudra:
Predicate/Name (संज्ञा/विशेष्य)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक) + agni (प्रातिपदिक) + rudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्; बहुपद-तत्पुरुषः: ‘कालाग्निः’ (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रयोगः) + ‘रुद्रः’ (षष्ठी-तत्पुरुषः) → ‘कालाग्निरुद्र’
itithus (called)
iti:
Quotative marker (इति-प्रयोगः)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (नाम-निर्देशे)
tavayour
tava:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive) एकवचनम्
nāmaname
nāma:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्
prakīrtitamwas proclaimed
prakīrtitam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpra + kīrt (धातु; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative) एकवचनम्; भूतकृदन्तः (क्त) √kīrt ‘कीर्त्’ with pra-; विशेषणम् (nāma)

Unspecified (contextual narrator listing Śiva’s names aligned with Brahmā’s designations)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Somnātha)

Type: kshetra

Scene: Second phase: Padmabhū-Brahmā on lotus; Śiva as Kālāgnirudra appears as a towering fiery Rudra, haloed by flames, embodying time’s consuming power; Prabhāsa’s coastal shrine stands resilient amid cosmic fire imagery.

B
Brahmā
P
Padmabhū
K
Kālāgnirudra
R
Rudra
Ś
Śiva

FAQs

Time and dissolution are not random forces; they are expressions of Rudra’s cosmic governance.

Prabhāsakṣetra, by extolling the universal forms and names of its Śiva.

None; the verse is primarily theological, supporting nāma-smaraṇa (remembrance of divine names).