Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 30

Devanagari script

नास्ति भूमिसमं दानं नास्ति गंगासमा सरित् । नास्ति सत्यात्परो धर्मो नान्यो देवो महेश्वरात्

Transliteration

nāsti bhūmisamaṃ dānaṃ nāsti gaṃgāsamā sarit | nāsti satyātparo dharmo nānyo devo maheśvarāt

Translation

زمین کے تحفے کے برابر کوئی تحفہ نہیں؛ گنگا کے برابر کوئی دریا نہیں۔ سچائی سے بڑھ کر کوئی دھرم نہیں، اور مہیشور (شیو) کے سوا کوئی خدا نہیں۔

Word by Word

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेधार्थक निपात (negation)

• अस्ति: is
• अस्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• भूमि-समम्: equal to land (like land)
• भूमि-समम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भूमि (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक); भूमि-सम (समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषण (dānam)

• दानम्: gift, donation
• दानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेधार्थक

• अस्ति: is
• अस्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• गङ्गा-समाः: equal to the Ganga
• गङ्गा-समाः: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गङ्गा (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक); गङ्गा-सम (समास)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (sarit)

• सरित्: river
• सरित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सरित् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेधार्थक

• अस्ति: is
• अस्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• सत्यात्: than truth, from truth
• सत्यात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन

• परः: higher, superior
• परः: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (dharmaḥ)

• धर्मः: dharma, righteousness
• धर्मः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेधार्थक

• अन्यः: other
• अन्यः: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (devaḥ)

• देवः: god
• देवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• महेश्वरात्: than Maheshvara (Śiva)
• महेश्वरात्: Apadana (Comparison-source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: महेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Unspecified in excerpt (within Prabhāsa-kṣetra Māhātmya narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gaṅgā (as supreme river-tīrtha) / Prabhāsa (as teaching context)

Type: river

Visual Art Cues

Scene: A fourfold emblematic composition: a donor offering land (scroll/field) to a temple; Gaṅgā as a goddess-river flowing; Satya personified as a radiant figure holding a mirror or scale; Maheśvara enthroned as Somnātha/Śiva with trident and crescent moon, unifying the tableau.

Characters & Entities

• Gaṅgā
• Maheśvara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Truth is the highest dharma, land-gift is the foremost charity, and devotion recognizes Maheśvara as supreme.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Though universal in tone, it is taught within Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, tying dharma and Śiva-bhakti to Prabhāsa’s sacred landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bhūmi-dāna (donation of land) is praised as the highest form of dāna.