Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

कमण्डलुं च यो दद्याद्ब्राह्मणे वेदपारगे । मधुक्षीरस्रवा धेनुर्दातारमनुगच्छति

kamaṇḍaluṃ ca yo dadyādbrāhmaṇe vedapārage | madhukṣīrasravā dhenurdātāramanugacchati

جو شخص ویدوں میں پارنگت برہمن کو کمنڈلو دان کرے، اس داتا کے پیچھے شہد اور دودھ بہانے والی دھینو چلتی ہے—اس کے پُنّیہ اور سہارا بن کر۔

कमण्डलुम्a water-pot (kamaṇḍalu)
कमण्डलुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकमण्डलु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; दद्याद् इति कर्म
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
दद्याद्should give
दद्याद्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
ब्राह्मणेto a Brahmin
ब्राह्मणे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; दानस्य सम्प्रदान
वेदपारगेversed in the Veda
वेदपारगे:
Sampradana (Recipient-qualifier/सम्प्रदानविशेषण)
TypeAdjective
Rootवेदपारग (प्रातिपदिक; वेद + पारग)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; ब्राह्मणे इति विशेषणम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (वेदस्य पारगः)
मधुक्षीरस्रवाflowing with honey and milk
मधुक्षीरस्रवा:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootमधु-क्षीर-स्रव (प्रातिपदिक; मधु + क्षीर + स्रव)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; धेनुः इति विशेषणम्; समासः—तत्पुरुष (मधु च क्षीरं च स्रवति)
धेनुःa cow
धेनुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
दातारम्the giver/donor
दातारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदातृ (प्रातिपदिक; √दा (धातु) + तृच्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; अनुगच्छति इति कर्म
अनुगच्छतिfollows
अनुगच्छति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु-√गम् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्गः—अनु

Skanda (deduced from Prabhāsakṣetra-māhātmya narration style within Skanda Purāṇa)

Tirtha: Prabhāsa (śrāddha/dāna context)

Type: kshetra

Scene: A Veda-versed brāhmaṇa receives a kamaṇḍalu; behind the donor appears a miraculous cow whose udders stream honey and milk, symbolizing inexhaustible nourishment and merit.

B
Brāhmaṇa
V
Veda

FAQs

Gifts that support sacred learning and ritual purity—given to a worthy brāhmaṇa—generate sustaining, abundant merit.

Prabhāsa Kṣetra, where śrāddha-related dānas and their fruits are enumerated.

Kamaṇḍalu-dāna to a Veda-proficient brāhmaṇa as part of meritorious giving associated with śrāddha.