Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 86

Devanagari script

मांसं क्षीरं दधि शाकं व्योषं वेत्रांकुरस्तथा । कट्फलं वज्रकं द्राक्षां लकुचं मोचमेव च

Transliteration

māṃsaṃ kṣīraṃ dadhi śākaṃ vyoṣaṃ vetrāṃkurastathā | kaṭphalaṃ vajrakaṃ drākṣāṃ lakucaṃ mocameva ca

Translation

گوشت، دودھ، دہی، ساگ اور تین تیز مصالحے (تری وِیوش) مناسب ہیں؛ نیز بانس کے کونپل، کٹ پھل، وج्रک، انگور، لکُچ اور کیلا بھی درست نذرانہ ہیں۔

Word by Word

• मांसम्: meat
• मांसम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मांस (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• क्षीरम्: milk
• क्षीरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षीर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• दधि: curd/yogurt
• दधि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दधि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (indeclinable-like stem, but subanta)

• शाकम्: vegetable/greens
• शाकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शाक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• व्योषम्: trikatu (dry ginger, pepper, long pepper)
• व्योषम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: व्योष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वेत्राङ्कुरः: cane/bamboo shoot
• वेत्राङ्कुरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वेत्र-अङ्कुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः ('cane/bamboo shoot')

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: 'likewise')

• कट्फलम्: kaṭphala (a medicinal fruit)
• कट्फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कट्फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वज्रकम्: vajraka (a plant/food item)
• वज्रकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वज्रक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• द्राक्षाम्: grapes
• द्राक्षाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्राक्षा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• लकुचम्: lakuca (monkey-jack fruit)
• लकुचम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लकुच (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• मोचम्: banana/plantain
• मोचम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मोच (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Offerings laid out in abundance: milk and curd in metal bowls, greens, spice trio, bamboo shoots, grapes and bananas—pilgrims preparing a grand naivedya near Somnātha.

Characters & Entities

• Śrāddha
• Vyoṣa
• Drākṣā (grapes)
• Lakuca
• Moca (banana)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual purity is not merely abstention but correct, sanctioned selection—offering what tradition authorizes for ancestral satisfaction.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, where śrāddha is framed as a powerful dharmic act supported by precise tradition.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse enumerates further acceptable śrāddha items, including dairy, spices (vyoṣa), shoots, and specific fruits.