Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 31

अयने विषुवे युग्मे सामान्ये चार्कसंक्रमे । अमावास्याष्टकायां च कृष्णपक्षे विशेषतः

ayane viṣuve yugme sāmānye cārkasaṃkrame | amāvāsyāṣṭakāyāṃ ca kṛṣṇapakṣe viśeṣataḥ

اَیَن، وِشُو (اعتدال)، یُگم (خاص) مواقع اور سورج کے سنکرانتی کے وقت بھی؛ اور خصوصاً کرشن پکش میں اَماوسیا اور اَشٹکا کے دن—شِرادھ نہایت مستحسن ہے۔

अयनेat the solstice (ayana)
अयने:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
विषुवेat the equinox
विषुवे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविषुव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
युग्मेon paired (special) occasions
युग्मे:
Adhikarana (Time/Occasion/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
सामान्येin ordinary (times)
सामान्ये:
Adhikarana (Condition/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसामान्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अर्कसंक्रमेat the sun’s transit (saṅkrānti)
अर्कसंक्रमे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक) + संक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अर्कस्य संक्रमः)
अमावास्याष्टकायाम्on new-moon and aṣṭakā (occasion)
अमावास्याष्टकायाम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअमावास्या (प्रातिपदिक) + अष्टका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; द्वन्द्व-समास (अमावास्या+अष्टका)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
कृष्णपक्षेin the dark fortnight
कृष्णपक्षे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक) + पक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-समास (कृष्णः पक्षः)
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formप्रकार/विशेषार्थक-अव्यय (adverb: especially)

Skanda (deduced from Prabhāsa-khaṇḍa māhātmya narration style)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A panoramic depiction of the sun’s course: two solstice markers and an equinox balance, with a priest performing śrāddha at Prabhāsa; the dark fortnight moon is shown, highlighting Amāvāsyā and Aṣṭakā.

A
Ayana
V
Viṣuva
A
Arka-saṃkrānti
A
Amāvāsyā
A
Aṣṭakā
K
Kṛṣṇa-pakṣa

FAQs

Cosmic transitions (sun’s ingress, solstices, equinoxes) are dharma-amplifying times suited for pitṛ-oriented rites.

The teaching occurs in the Prabhāsa-kṣetra māhātmya, linking correct timing with tīrtha-based merit.

Perform Śrāddha at ayana, viṣuva, saṃkrānti, and particularly on Amāvāsyā/Aṣṭakā in the kṛṣṇa-pakṣa.