Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 73

Devanagari script

यस्तत्पूजयते देवि लिंगं पापभयापहम् । रामेश्वरेति कथितं सोऽपि मुच्येत पातकात्

Transliteration

yastatpūjayate devi liṃgaṃ pāpabhayāpaham | rāmeśvareti kathitaṃ so'pi mucyeta pātakāt

Translation

اے دیوی، جو اس لِنگ کی پوجا کرتا ہے جو گناہ اور خوف کو دور کرنے والا ہے—اور جسے ‘رامیشور’ کہا جاتا ہے—وہ بھی بدکرداری سے رہائی پاتا ہے۔

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धबोधक-सर्वनाम (relative pronoun)

• तत्: that (it)
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम

• पूजयते: worships
• पूजयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• देवि: O Goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• पापभयापहम्: remover of fear of sin
• पापभयापहम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + भय (प्रातिपदिक) + अपह (प्रातिपदिक; √अप-हृ ‘to remove’)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (पापस्य भयस्य अपहः = remover of fear of sin)

• रामेश्वर: Rāmeśvara
• रामेश्वर: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (रामस्य ईश्वरः)

• इति: thus/“as”
• इति: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)

• कथितम्: called/said
• कथितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कथ् (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘said/called’

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle)

• मुच्येत: would be freed
• मुच्येत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोगः (is/should be released)

• पातकात्: from sin
• पातकात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: पातक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादान (ablative)

Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rāmeśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A devotee approaches the Rāmeśvara liṅga with folded hands; the liṅga radiates protective calm; motifs of fear dispelled—darkness receding, lamp-light expanding; the name ‘Rāmeśvara’ inscribed on a banner or pedestal.

Characters & Entities

• Devī
• Rāmeśvara Liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere worship of Śiva as Rāmeśvara grants freedom from sin and inner fear.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Rāmeśvara Liṅga-site within Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-pūjā (worship of the Rāmeśvara Liṅga).