Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 65

Devanagari script

ततः स्वसैन्यसंयुक्तो द्रव्योपस्करसंयुतः । आजगाम महाक्षेत्रं प्रभासमिति विश्रुतम्

Transliteration

tataḥ svasainyasaṃyukto dravyopaskarasaṃyutaḥ | ājagāma mahākṣetraṃ prabhāsamiti viśrutam

Translation

پھر وہ اپنی فوج کے ساتھ، سامانِ سفر اور ضروری لوازمات سے آراستہ ہو کر، اُس عظیم مقدّس خطّے میں آیا جو ‘پربھاس’ کے نام سے مشہور ہے۔

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (कालवाचक/ततः = then)

• स्वसैन्यसंयुक्तः: accompanied by his own army
• स्वसैन्यसंयुक्तः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व + सैन्य + संयुक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सः/रामः)

• द्रव्योपस्करसंयुतः: provided with supplies and equipment
• द्रव्योपस्करसंयुतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्रव्य + उपस्कर + संयुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सः/रामः); द्रव्य-उपस्करयोः समाहार/itaretara-द्वन्द्व (goods and equipment)

• आजगाम: came/arrived
• आजगाम: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-गम् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• महाक्षेत्रम्: the great sacred region
• महाक्षेत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• प्रभासम्: Prabhāsa
• प्रभासम्: Karma (Apposition/Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; महाक्षेत्रस्य नाम

• इति: called/‘thus’
• इति: Sambandha (Marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय (नामनिर्देश/quotative)

• विश्रुतम्: renowned
• विश्रुतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि-श्रु (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (महाक्षेत्रम्/प्रभासम्)

Speaker

Narrator (Unspecified Purāṇic narrator within Prabhāsa Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa Mahākṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A royal/powerful pilgrim approaches the vast coastal sacred region of Prabhāsa with attendants, banners, carts of offerings, and ritual supplies; the horizon suggests sea-breeze and temple silhouettes.

Characters & Entities

• Rāma
• Prabhāsa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage is a deliberate dharmic undertaking—preparedness and purposeful travel culminate in reaching a sanctified kṣetra.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa, described as a famed mahākṣetra (great sacred region).

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; it notes the organized yātrā with necessary provisions.