Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

अनंगरूपी देव्यत्र स्नानाद्वै रूपवान्भवेत् । इक्षवस्तत्र वै देयाः सुवर्णं गास्तथैव च । वस्त्राणि चैव विधिवद्ब्राह्मणे वेदपारगे

anaṃgarūpī devyatra snānādvai rūpavānbhavet | ikṣavastatra vai deyāḥ suvarṇaṃ gāstathaiva ca | vastrāṇi caiva vidhivadbrāhmaṇe vedapārage

اے دیوی اَنَنگ روپِنی! یہاں اشنان کرنے سے انسان یقیناً خوبصورت صورت والا ہو جاتا ہے۔ وہاں خیرات میں گنّا، سونا اور گائیں دینی چاہئیں؛ اور ویدوں کے پارنگت برہمن کو ودھی کے مطابق کپڑے بھی نذر کرنے چاہئیں۔

अनङ्गरूपीhaving the form of Ananga
अनङ्गरूपी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनङ्ग (प्रातिपदिक) + रूपिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अनङ्गस्य रूपी); पुल्लिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विशेषण
देवीthe goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
स्नानात्from bathing
स्नानात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी (5th/ablative) एकवचन; हेत्वर्थे (cause: “from/by bathing”)
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक/पादपूरण
रूपवान्beautiful
रूपवान्:
Karta (Subject-complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootरूपवत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विशेषण
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative); प्रथमपुरुष (3rd); एकवचन; परस्मैपद
इक्षवःsugarcane(s)
इक्षवः:
Karma (Items to be given/कर्म)
TypeNoun
Rootइक्षु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st) बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक
देयाःshould be given
देयाः:
Kriya (Injunctive predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + यत् (कृदन्त)
Formकर्तव्यतार्थक कृदन्त (gerundive, यत्/तव्य); पुल्लिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; “to be given”
सुवर्णम्gold
सुवर्णम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुवर्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन
गाःcows
गाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/accusative) बहुवचन
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (so/likewise)
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
वस्त्राणिgarments
वस्त्राणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
विधिवत्properly
विधिवत्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविधि (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (according to rule)
ब्राह्मणेto a Brahmin
ब्राह्मणे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; चतुर्थी (4th/dative) एकवचन; सम्प्रदान
वेदपारगेversed in the Veda
वेदपारगे:
Sampradana (Recipient-qualifier/सम्प्रदान-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवेद (प्रातिपदिक) + पारग (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वेदस्य पारगः); पुल्लिङ्ग; चतुर्थी एकवचन; ‘ब्राह्मणे’ विशेषण

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Kāmakuṇḍa (associated with Anaṅgarūpī)

Type: kund

Listener: Pārvatī (Devī)

Scene: A sacred kuṇḍa at Prabhāsa: pilgrims bathe at dawn; attendants present sugarcane bundles, a golden vessel, cows with garlands, and folded garments to a serene Veda-reciting Brāhmaṇa; the presiding goddess Anaṅgarūpī is envisioned as subtle, blessing beauty and auspiciousness.

D
Devī (Anaṅgarūpī)
K
Kāmakuṇḍa (implied)
B
Brāhmaṇa
V
Veda

FAQs

Tīrtha worship is completed by purity (snāna) and generosity (dāna), yielding both worldly auspiciousness and religious merit.

Kāmakuṇḍa in Prabhāsa-kṣetra (as established in the preceding verse).

Bathe in the kuṇḍa; give sugarcane, gold, cows, and garments as dāna to a Veda-proficient Brāhmaṇa.