Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 200›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ईश्वर उवाच । एवं विध्वंसिते यज्ञे गतास्ते ब्राह्मणा गृहम् । अप्राप्तकामना देवि ये चान्ये तत्र वै गताः

Transliteration

īśvara uvāca | evaṃ vidhvaṃsite yajñe gatāste brāhmaṇā gṛham | aprāptakāmanā devi ye cānye tatra vai gatāḥ

Translation

ایشور نے فرمایا: جب یَجْن اس طرح تباہ ہو گیا تو وہ برہمن اپنے گھروں کو لوٹ گئے؛ اور اے دیوی، جو دوسرے وہاں آئے تھے وہ بھی اپنی مرادیں پوری کیے بغیر روانہ ہو گئے۔

Word by Word
ईश्वरःĪśvara (Lord Śiva)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
विध्वंसितेhaving been destroyed
विध्वंसिते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootविध्वंसित (कृदन्त; विध्वंस्/ध्वंस् धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; 'यज्ञे' इत्यस्य विशेषण
यज्ञेin the sacrifice
यज्ञे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
गताःwent
गताः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगत (कृदन्त; गम् धातु)
Formभूतकृदन्त (past active participle used predicatively), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; 'ते ब्राह्मणाः' इत्यस्य विधेय
तेthose
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
ब्राह्मणाःBrahmins
ब्राह्मणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
गृहम्to (their) home
गृहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
अप्राप्तकामनाःwith desires unfulfilled
अप्राप्तकामनाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ-प्राप्त-कामन (प्रातिपदिक; अप्राप्त + कामना)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; नञ्-तत्पुरुषः; 'ये...गताः' इत्यस्य विशेषण
देविO Goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात (conjunction)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; अवधानार्थ/निश्चयार्थक निपात (emphatic particle)
गताःwent
गताः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगत (कृदन्त; गम् धातु)
Formभूतकृदन्त (past active participle used predicatively), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Umā/Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Īśvara narrates to Devī: the sacrificial ground lies disrupted; brāhmaṇas gather their belongings and leave; other attendees disperse with downcast faces, their hopes unmet.

Characters & Entities
Ī
Īśvara (Śiva)
D
Devī (Pārvatī)
B
Brāhmaṇas
Y
Yajña

FAQs

Ritual divorced from right reverence and dharma can collapse, leaving participants without the intended spiritual fruit.

The narrative belongs to the Prabhāsa Kṣetra Māhātmya, using pan-Purāṇic events to sanctify the Prabhāsa sacred landscape.

No prescription; it describes the failed yajña’s aftermath.

←Previous Verse
Next Verse→