Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

Devanagari script

दैत्यसंस्थमिदं सर्वमा सीद्दशयुगं किल । असपत्नं ततः सर्वमष्टादशयुगं पुनः

Transliteration

daityasaṃsthamidaṃ sarvamā sīddaśayugaṃ kila | asapatnaṃ tataḥ sarvamaṣṭādaśayugaṃ punaḥ

Translation

کہا جاتا ہے کہ یہ سب کچھ دس یگ تک دیتیوں کے زیرِ اقتدار رہا۔ اس کے بعد پھر اٹھارہ یگ تک سب کچھ بے مدّ مقابل، بے حریف ہو گیا۔

Word by Word

• दैत्यसंस्थम्: dominated/occupied by Daityas
• दैत्यसंस्थम्: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier)
• Type: Adjective
• Root: दैत्य + संस्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (दैत्येषु संस्थम्/दैत्यैः संस्थम्)

• इदम्: this
• इदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• सर्वम्: all, entire
• सर्वम्: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• आ: up to, for (a duration)
• आ: Avyaya (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपसर्ग/अव्यय—अवधि/पर्यन्तार्थे (‘up to/for’)

• सीत्: was
• सीत्: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लुङ् (Aorist/Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• दशयुगम्: for ten yugas
• दशयुगम्: Kāla-adhikaraṇa (Temporal extent)
• Type: Noun
• Root: दश + युग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—द्विगुः (दश युगानि यस्य/परिमाणम्)

• किल: indeed, it is said
• किल: Avyaya (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: किल (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपातः (श्रुत्यर्थ/ख्यात्यर्थ—‘indeed, it is said’)

• असपत्नम्: without rival, uncontested
• असपत्नम्: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier)
• Type: Adjective
• Root: अ + सपत्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नञ्-समासार्थक-प्रत्यय (a- ‘without’)

• ततः: then, thereafter
• ततः: Avyaya (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb)

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• अष्टादशयुगम्: for eighteen yugas
• अष्टादशयुगम्: Kāla-adhikaraṇa (Temporal extent)
• Type: Noun
• Root: अष्टादश + युग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—द्विगुः (अष्टादश युगानि परिमाणम्)

• पुनः: again, thereafter
• पुनः: Avyaya (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (repetition)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A cosmic panorama: ten yugas shaded under Daitya banners, then eighteen yugas under a clear sky labeled ‘asapatna’; a great wheel of time turns above Prabhāsa’s shoreline and temple silhouette.

Characters & Entities

• Daityas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Cosmic governance alternates across ages; stability and conflict are both framed within divine time and dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, as part of its Māhātmya’s larger sacred-history narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse presents yuga-based historical periods.