Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

Devanagari script

एवं पंचप्रभासान्यः पश्येद्भक्तया समन्वितः । स याति परमं स्थानं जरामरणवर्जितम्

Transliteration

evaṃ paṃcaprabhāsānyaḥ paśyedbhaktayā samanvitaḥ | sa yāti paramaṃ sthānaṃ jarāmaraṇavarjitam

Translation

یوں جو کوئی بھکتی سے بھر کر پانچوں پربھاسوں کے درشن کرے، وہ بڑھاپے اور موت سے پاک، اعلیٰ ترین دھام کو پا لیتا ہے۔

Word by Word

• एवम्: thus; in this way
• एवम्: Adhikarana (Manner/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (manner adverb)

• पञ्चप्रभासानि: the five Prabhāsas
• पञ्चप्रभासानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पञ्च + प्रभास (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन; समासः—पञ्च (संख्या) + प्रभासानि (द्विगु)

• यः: who (he who)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• पश्येत्: should see; would behold
• पश्येत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• समन्वितः: endowed; accompanied
• समन्वितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + अन्वि (धातु) → समन्वित (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• याति: goes; attains
• याति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

• परमम्: supreme
• परमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• स्थानम्: abode; place
• स्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• जरामरणवर्जितम्: free from old age and death
• जरामरणवर्जितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जरा + मरण + वर्जित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः—जरामरणाभ्यां वर्जितम् (तृतीया-तत्पुरुष)

Speaker

Śiva (deduced from immediate context; later verses address Devī and speak of Śiva’s pleasure)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pañca-Prabhāsa (Five Prabhāsas)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A stylized map-like procession: pilgrims move from one radiant shrine to another, each marked by a halo of light (‘prabhāsa’), culminating in a luminous gateway symbolizing the ‘supreme abode’ beyond aging and death.

Characters & Entities

• Prabhāsa
• pañca-prabhāsa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional pilgrimage (bhakti with darśana) to the sacred Prabhāsa sites is presented as a direct means toward the deathless supreme state.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, specifically the cluster called the “five Prabhāsas” (Prabhāsa-pañcaka).

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed here beyond devoted darśana (beholding/visiting) of the five Prabhāsas.