Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 81

Devanagari script

पूजयेद्विधिना येन भास्करं पद्मसंभवम् । मूर्त्तिस्थं सर्वगं देवं तन्मे कथय शंकर

Transliteration

pūjayedvidhinā yena bhāskaraṃ padmasaṃbhavam | mūrttisthaṃ sarvagaṃ devaṃ tanme kathaya śaṃkara

Translation

“اے شنکر! مجھے وہ طریقہ بتائیے جس سے پدم سے جنم لینے والے بھاسکر کی پوجا کی جائے—جو مورتی میں قائم ہو کر بھی سراسر پھیلا ہوا دیوتا ہے۔”

Word by Word

• पूजयेत्: should worship
• पूजयेत्: Vidhi (Injunction/विधेय)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• विधिना: by the method
• विधिना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• येन: by which
• येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• भास्करम्: the Sun
• भास्करम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• पद्मसंभवम्: lotus-born
• पद्मसंभवम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पद्म + संभव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समास: पद्म-सम्भव (पञ्चमी/सप्तमी-तत्पुरुष: पद्मात्/पद्मे सम्भवः)

• मूर्त्तिस्थम्: present in an image/form
• मूर्त्तिस्थम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मूर्ति + स्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समास: मूर्ति-स्थ (सप्तमी-तत्पुरुष: मूर्तौ स्थितः)

• सर्वगम्: all-pervading
• सर्वगम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समास: सर्व-ग (उपपद-तत्पुरुष: सर्वत्र गच्छति/व्याप्नोति)

• देवम्: the god
• देवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तत्: that (procedure)
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• मे: to me; of me
• मे: Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम (enclitic)

• कथय: tell
• कथय: Kriya (Command/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु)
• Form: लोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद

• शंकर: O Śaṅkara
• शंकर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शंकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Speaker

Devī (Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaṅkara

Visual Art Cues

Scene: Devī asks Śaṅkara for the detailed procedure to worship Bhāskara, described as lotus-born and all-pervading though installed in a form; the scene balances icon and cosmic radiance.

Characters & Entities

• Devī
• Śaṅkara (Śiva)
• Bhāskara (Sūrya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The all-pervading deity can be approached through a consecrated form (mūrti) using scriptural procedure.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where prescribed worship practices are taught as part of its māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

A request for the exact vidhāna (step-by-step method) for Sūrya/Bhāskara pūjā.