Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 162

Devanagari script

माघमासे नरो यस्तु सप्तम्यां रविवासरे । कृष्णपक्षे महादेवि जागरं श्रद्धयाऽचरेत् । अर्कस्थलसमीपे तु स याति परमां गतिम्

Transliteration

māghamāse naro yastu saptamyāṃ ravivāsare | kṛṣṇapakṣe mahādevi jāgaraṃ śraddhayā'caret | arkasthalasamīpe tu sa yāti paramāṃ gatim

Translation

اے مہادیوی! ماہِ ماگھ میں، کرشن پکش کے اتوار کو آنے والی سپتمی کے دن جو شخص ارکستھل کے قریب عقیدت سے رات بھر جاگرتا رہے، وہ اعلیٰ ترین مقام کو پہنچتا ہے۔

Word by Word

• माघमासे: in the month of Māgha
• माघमासे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: माघमास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; समासः—माघः मासः (कर्मधारय)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative)

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha/Discourse particle
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

• सप्तम्याम्: on the seventh (lunar day)
• सप्तम्याम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सप्तमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तिथिवाचक (locative of time)

• रविवासरे: on Sunday
• रविवासरे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रविवासर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; समासः—रवेः वासरः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• कृष्णपक्षे: in the dark fortnight
• कृष्णपक्षे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कृष्णपक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; समासः—कृष्णः पक्षः (कर्मधारय)

• महादेवि: O great goddess
• महादेवि: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन; समासः—महा + देवी (कर्मधारय)

• जागरम्: vigil (wakefulness)
• जागरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जागर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• श्रद्धया: with faith
• श्रद्धया: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन

• अचरेत्: should perform/practice
• अचरेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चर् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• अर्कस्थलसमीपे: near Arka-sthala
• अर्कस्थलसमीपे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अर्कस्थल + समीप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; समासः—अर्कस्थलस्य समीपम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha/Discourse particle
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• याति: goes/attains
• याति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• परमाम्: supreme
• परमाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (qualifier of गतिम्)

• गतिम्: state/goal
• गतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

Speaker

Unspecified (contextual narrator addressing Devī in Prabhāsakṣetra-māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arkasthala

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (addressed)

Visual Art Cues

Scene: A moonlit Māgha night at Arkasthala: devotees keep vigil with lamps, recite hymns, and offer arghya at dawn; the atmosphere is austere yet luminous, with Sūrya’s shrine/marker nearby.

Characters & Entities

• Mahādevī
• Ravi (Sūrya)
• Arkasthala
• Māgha
• Saptamī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faithful observance of time-specific vrata (Māgha kṛṣṇa-saptamī on Sunday) at a sanctified site leads to the highest spiritual attainment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Arkasthala, a sacred spot within the Prabhāsakṣetra praised for Sūrya-related worship and observances.

What ritualistic prescription is mentioned?

Performing jāgaraṇa (night vigil) with śraddhā near Arkasthala on Māgha month, kṛṣṇapakṣa saptamī that coincides with Sunday.