Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 122

Devanagari script

विलेपनानां सर्वेषां कुंकुमं रक्तचंदनम् । पुष्पाणां करवीराणि प्रशस्तानि वरानने

Transliteration

vilepanānāṃ sarveṣāṃ kuṃkumaṃ raktacaṃdanam | puṣpāṇāṃ karavīrāṇi praśastāni varānane

Translation

اے خوش رُو! تمام لیپنوں میں کُنکُم اور سرخ چندن سب سے افضل ہیں، اور پھولوں میں کرَوِیر (کنیر) نہایت پسندیدہ اور ستودہ ہیں۔

Word by Word

• विलेपनानाम्: of unguents/plasters
• विलेपनानाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठī)
• Type: Noun
• Root: विलेपन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying विलेपनानाम्)

• कुङ्कुमम्: saffron
• कुङ्कुमम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुङ्कुम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• रक्त-चन्दनम्: red sandalwood
• रक्त-चन्दनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रक्त (प्रातिपदिक) + चन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारयः (रक्तं च तत् चन्दनम्)

• पुष्पाणाम्: of flowers
• पुष्पाणाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठī)
• Type: Noun
• Root: पुष्प (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• करवीराणि: karavīra-flowers
• करवीराणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: करवीर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• प्रशस्तानि: excellent, praised
• प्रशस्तानि: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रशस्त (प्रातिपदिक; √शंस्-निष्पन्न)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying करवीराणि)

• वरानने: O fair-faced one
• वरानने: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वरानना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारयः (वरा आनना यस्याः/या)

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Sūrya-arcana context)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Varānanā (addressed as ‘O fair-faced one’)

Visual Art Cues

Scene: A worship tray displays saffron and red sandal paste; bright karavīra blossoms are arranged for offering; a devotee prepares anointing for the deity.

Characters & Entities

• Ravi (Sūrya)
• kuṃkuma
• raktacandana
• karavīra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion is expressed through proper upacāras (offerings); the Purāṇa highlights specific pure and pleasing substances for worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, in the context of worship performed there.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offering unguents (kuṃkuma, raktacandana) and flowers (karavīra) as preferred items in Ravi/Sūrya pūjā.