Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 116

Devanagari script

प्रदद्याद्रूपिणीं कन्यां पूजितो बकुलस्रजा । किंशुकैरर्चितो देवि न पीडयति भास्करः

Transliteration

pradadyādrūpiṇīṃ kanyāṃ pūjito bakulasrajā | kiṃśukairarcito devi na pīḍayati bhāskaraḥ

Translation

بکول کی مالا سے پوجا کیا گیا سورج دیو خوب صورت کنیّا (لائق دلہن) عطا کرتا ہے۔ اے دیوی، کِنشُک کے پھولوں سے ارچت ہونے پر بھاسکر بھکت کو اذیت نہیں دیتا۔

Word by Word

• प्रदद्यात्: should give
• प्रदद्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• रूपिणीम्: beautiful, comely
• रूपिणीम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रूपिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कन्याम्)

• कन्याम्: a maiden/daughter
• कन्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• पूजितः: (one who is) worshipped / having worshipped (contextual)
• पूजितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: कृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (यः) पूजितः

• बकुलस्रजा: with a bakula garland
• बकुलस्रजा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: बकुल (प्रातिपदिक) + स्रज्/स्रजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (बकुलस्य स्रजा)

• किंशुकैः: with kiṃśuka flowers
• किंशुकैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: किंशुक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन

• अर्चितः: worshipped
• अर्चितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)
• Form: कृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• देवि: O Goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• पीडयति: afflicts, torments
• पीडयति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पीड् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• भास्करः: the Sun
• भास्करः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee offers a fragrant bakula garland to Sūrya; beside, kiṃśuka (flame-of-the-forest) blossoms blaze orange-red, symbolizing pacified solar heat; a serene household couple receives blessings in the background.

Characters & Entities

• Bhāskara (Sūrya)
• Bakula
• Kiṃśuka
• Devī (addressed)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Sun’s grace is framed as both life-supporting and protective, removing affliction and granting auspicious household fortune.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra’s Arkasthala/Sun-worship milieu within the Prabhāsakṣetramāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship with a bakula garland for obtaining a worthy bride; worship with kiṃśuka flowers for freedom from Bhāskara’s affliction.